Τηγανιτές κολοκυθάκια

Μιας και ξύπνησα πριν από λίγο καιρό, νομίζω ήταν μια βροχερή βραδιά, με μια επιθυμία για κάτι τραγανό και γρήγορο και, ειλικρινά, δεν είχα διάθεση να βγω από το σπίτι ούτε καν μέχρι το μαγαζί στη γωνία. Ψάχνοντας στο ψυγείο, δεν βρήκα τίποτα εντυπωσιακό, αλλά εκεί βρισκόταν ένα κολοκυθάκι που είχα ξεχάσει εδώ και μερικές μέρες. Την πρώτη φορά που προσπάθησα να το κάνω πανέ, παραδέχομαι, βγήκε είτε πολύ λαδερό είτε τσιγαρισμένο, δεν μπορούσα να βρω τη σωστή ισορροπία με το αλεύρι, είτε έριχνα στην κατσαρόλα πολύ γρήγορα, είτε κοίταζα το ρολόι και πανικοβαλλόμουν μήπως καεί. Τώρα, μετά από μερικές δοκιμές και προσαρμογές (και αρκετά λάθη), έχει γίνει το πιάτο που σκέφτομαι όταν θέλω κάτι γρήγορο και νόστιμο που δεν απογοητεύει, ακόμα κι αν το φτιάχνω βιαστικά.

Αν με ρωτήσεις πόσο διαρκεί, θα έλεγα ότι χρειάζεσαι περίπου 25 λεπτά, άνετα, συμπεριλαμβανομένου και του πλυσίματος των πιάτων αν δεν είσαι από τους πολύ βιαστικούς. Συνήθως φτιάχνω από ένα μόνο κολοκυθάκι, που φτάνει για δύο άτομα, αν δεν το φας με την κατσαρόλα. Επίπεδο δυσκολίας; Είναι ένα από αυτά τα πράγματα που μπορείς να κάνεις χωρίς να διαβάσεις τη λίστα με τα υλικά μετά από δύο-τρεις φορές, οπότε είναι σίγουρα "αρχάριος+", δηλαδή πρέπει απλά να μην απομακρυνθείς από την κουζίνα.

Ο λόγος που συνεχίζω να το φτιάχνω ξανά και ξανά είναι πραγματικά απλός: μου φαίνεται ότι αυτό το κολοκυθάκι που έχει τυλιχτεί σε αλεύρι και αυγό μεταφέρει γρήγορα μια γεύση παιδικής ηλικίας και χαλαρού δείπνου, με μια επιθυμία που ικανοποιείται εύκολα, με ελάχιστη προσπάθεια, αλλά δεν κοροϊδεύεις όπως όταν παραγγέλνεις κάτι από έξω. Επιπλέον, όταν δεν έχεις ιδέες ή είσαι βιαστικός, μπορείς να αυτοσχεδιάσεις με ό,τι βρεις γύρω σου, κανείς δεν θα παρεξηγήσει αν δεν είναι όλα τέλεια.

1. Πλύνε καλά το κολοκυθάκι, μην το τρίβεις πολύ αν έχει τρυφερή φλούδα – εγώ δεν το καθαρίζω εντελώς, μόνο αν φαίνεται παλιό ή λίγο ξυλώδες. Κόψε το σε ροδέλες περίπου 6-7 χιλιοστών, μην κάνεις λεπτές φέτες σαν χαρτί γιατί θα μαλακώσουν και δεν θα έχουν γεύση, αλλά ούτε πολύ χοντρές γιατί θα μείνουν άψητες στο εσωτερικό.
2. Χτύπησε καλά τα αυγά σε ένα μεγάλο μπολ, με μια πρέζα αλάτι και λίγο πιπέρι. Εγώ βάζω και μια σταγόνα νερού ή γάλα, η μαμά έλεγε ότι έτσι κολλάει καλύτερα το αυγό στο κολοκυθάκι, δεν ξέρω αν είναι επιστημονικό ή απλώς placebo, αλλά έτσι κάνω κάθε φορά.
3. Βάλε μια γερή κουταλιά αλεύρι σε ένα πιάτο. Κάποια στιγμή, προσπάθησα να βάλω ψίχουλα ή καλαμποκάλευρο, αλλά με αυτή την εκδοχή, μόνο με αλεύρι και αυγό, βγαίνει πιο κοντά σε ό,τι θυμάμαι από μικρός.
4. Ζέστανε ένα τηγάνι με πιο χοντρό πάτο (όχι κατσαρόλα, γιατί δεν θα βγει το ίδιο) και ρίξε περίπου ένα δάχτυλο λάδι, εγώ χρησιμοποιώ ηλιέλαιο – μπορείς να βάλεις και κάτι πιο ελαφρύ, αλλά δεν θα βγει το ίδιο τραγανό. Να είναι το λάδι καλά ζεστό, αν ρίξεις μια ψίχα αλευριού και σκάσει, μπορείς να αρχίσεις.
5. Πάρε κάθε φέτα κολοκυθιού, την τυλίγεις πρώτα στο αλεύρι, ώστε να καλυφθεί καλά, μετά τη βυθίζεις στο χτυπημένο αυγό (επιμένω να μην στραγγίξει το αυγό, να είναι καλά καλυμμένη, αλλιώς η κρούστα βγαίνει κάπως λεπτή). Μετά κατευθείαν στο τηγάνι, μην το σκέφτεσαι γιατί θα κολλήσει.
6. Μην γεμίσεις το τηγάνι από την αρχή, άφησε χώρο, αλλιώς δεν θα πιάσει κρούστα, αλλά θα βράσει. Άφησέ τα περίπου 2-3 λεπτά από κάθε πλευρά ή μέχρι να δεις ότι γίνονται χρυσά. Εγώ τα γυρίζω με ένα πιρούνι, όχι με σπάτουλα, γιατί μου φαίνεται ότι έτσι νιώθω καλύτερα την υφή.
7. Βγάλε τα σε μια χαρτοπετσέτα, για να απορροφήσουν την περίσσια λάδι. Τα αφήνω εκεί όσο κόβω το επόμενο κολοκυθάκι, αν φτιάχνω περισσότερες δόσεις.

Αν δεν έχεις λευκό αλεύρι, μπορείς να χρησιμοποιήσεις και ολικής άλεσης, αλλά δεν θα βγει το ίδιο απαλό. Τα αυγά – αν δεν έχεις δύο, βάλε ένα μεγάλο ή τρία μικρά, δεν είναι καταστροφή. Δεν προτείνω ελαιόλαδο εδώ, το δοκίμασα και βγήκε με πικρή γεύση, αλλά ο καθένας έχει τις προτιμήσεις του. Για να φτιάξεις ένα πλήρες μενού με αυτά: τα σερβίρω μαζί με μια σαλάτα ντομάτας με λίγο σκόρδο και τυρί, ενδεχομένως βάζω και πατάτες βραστές ή ακόμα και απλό ρύζι. Και για όποιον θέλει να ανεβάσει το επίπεδο, μπορείς να φτιάξεις μια σάλτσα γιαουρτιού με σκόρδο και άνηθο, βγαίνει πολύ καλή. Όσον αφορά το ποτό, μια κρύα μπύρα ταιριάζει, αλλά το ίδιο καλά πάει και με μια λεμονάδα (αν προσέχεις το συκώτι, ξέρεις εσύ…).

Ποικιλίες; Έχω δοκιμάσει και με κολοκυθάκια, αν και δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές, μόνο στην υφή. Μπορείς να προσθέσεις στο αυγό μια πρέζα πάπρικας ή ακόμα και ψιλοκομμένο μαϊντανό, για επιπλέον χρώμα. Αν θέλεις να είναι πιο τραγανά και να κρατάνε την κρούστα περισσότερο, μπορείς να τα περάσεις και από ψίχουλα μετά το αυγό – δεν είναι κλασικό, αλλά είναι νόστιμο. Κάποιοι χρησιμοποιούν και τριμμένο τυρί πάνω από τα ζεστά κολοκυθάκια, αλλά εμένα δεν με ενθουσιάζει, μου φαίνεται ότι τα μαλακώνει.

Ταιριάζουν καλύτερα ως σνακ, σε ένα ελαφρύ γεύμα με σαλάτα δίπλα, ή σε ένα μεγαλύτερο γεύμα, ως συνοδευτικό με κρέας ή ψάρι. Έχω δει κάποιον που τα έβαλε σε μπέργκερ, οπότε γίνεται και έτσι. Αλλά πάντα απλά, με αλάτι και κάποια δροσερή σάλτσα, μου φαίνεται ότι ταιριάζουν καλύτερα.

Ερωτήσεις που μου κάνουν συχνά:
– Τι κάνω αν τα κολοκυθάκια βγουν μαλακά, όχι τραγανά; Συνήθως, αν η φέτα είναι πολύ λεπτή ή αν το λάδι δεν είναι αρκετά ζεστό, δεν φτιάχνεται καλή κρούστα. Εγώ πάντα ελέγχω το λάδι πριν.
– Μπορώ να τα φτιάξω στο φούρνο, όχι τηγανητά; Ναι, μπορείς, αλλά δεν θα βγουν το ίδιο τραγανά, πρέπει να τα αλείψεις καλά με λάδι και να τα βάλεις σε λαδόκολλα, σε προθερμασμένο φούρνο στους 200 βαθμούς, για περίπου 20-25 λεπτά, γυρίζοντας στη μέση.
– Γίνεται με κατεψυγμένα κολοκυθάκια; Καλύτερα όχι, μαλακώνουν πολύ, δεν πιάνουν κρούστα. Αν έχεις μόνο αυτά, άφησέ τα να στραγγίσουν καλά και σκούπισέ τα, αλλά πάλι δεν είναι το ίδιο.
– Τι κάνω αν κολλήσει η κρούστα στην κατσαρόλα; Ή η κατσαρόλα είναι κακή, ή δεν έχεις αρκετό λάδι, ή δεν έχεις ζεστάνει καλά το λάδι. Έχω περάσει και εγώ αυτό, άλλαξα κατσαρόλα και λύθηκε το πρόβλημα.
– Μπορούν να γίνουν χωρίς αυγό; Πιο δύσκολα, αλλά έχω δει παραλλαγές με αλεύρι ρεβιθιού και νερό, βγαίνει μια πάστα με την οποία κολλάς τα κολοκυθάκια πριν τα τηγανίσεις. Δεν είναι το ίδιο, αλλά αν έχεις αλλεργία ή δεν καταναλώνεις αυγά, είναι μια επιλογή για να δοκιμάσεις.

Διατροφικές αξίες; Για μια μέση μερίδα (περίπου 250 γρ κολοκυθάκι, δύο αυγά, μια κουταλιά αλεύρι και περίπου 20 ml απορροφημένου λαδιού), φτάνεις περίπου στις 250-300 θερμίδες, με λίγα λιπαρά (αν στραγγίσεις καλά το λάδι), πρωτεΐνες από τα αυγά, κάποιους υδατάνθρακες από το αλεύρι, φυτικές ίνες από το κολοκυθάκι. Δεν είναι θερμιδική βόμβα αν δεν υπερβείς με το λάδι και δεν ρίξεις πολύ αλάτι. Μπορείς να μειώσεις το λάδι φτιάχνοντάς τα στο φούρνο, αλλά χάνεις στην υφή, και αν θέλεις να είναι ακόμα πιο ελαφριά, μπορείς να δοκιμάσεις χωρίς αλεύρι, μόνο με αυγό, αλλά δεν κολλάει το ίδιο καλά. Το κολοκυθάκι είναι ελαφρύ, έχει πολλές φυτικές ίνες και νερό, οπότε είναι εντάξει και αν προσέχεις τη σιλουέτα. Το αλάτι πρέπει να περιορίζεται αν έχεις προβλήματα με την πίεση, αλλιώς δεν έχει κάτι να παρατηρήσεις.

Πώς διατηρούνται; Καλύτερα τρώγονται φρέσκα, αλλά αν μείνουν, βάζω τα κομμάτια στο ψυγείο σε ένα ταπεράκι με χαρτοπετσέτα και τα κρατάω για το πολύ δύο ημέρες, όχι περισσότερο, γιατί μαλακώνουν. Για να τα ξαναζεστάνεις, δεν μπορείς να τα επαναφέρεις στην αρχική τραγανότητα, αλλά μπορείς να τα βάλεις σε τηγάνι, χωρίς λάδι, να ζεσταθούν ελαφρώς ή στο φούρνο για λίγα λεπτά πάνω σε λαδόκολλα, να πάρουν λίγο από τη γεύση τους. Στο μικροκύματα βγαίνουν μπαγιάτικα, δεν έχω βρει καλύτερη λύση.

Υλικά, χωρίς φιλοσοφία:
– Κολοκυθάκι – το κύριο συστατικό, δίνει την υφή και τη γεύση, αν είναι φρέσκο και τρυφερό, όλα είναι καλύτερα
– Αυγά – δένουν την κρούστα, προσφέρουν και λίγο κορεσμό και γεύση
– Αλεύρι – σχηματίζει την κρούστα, χωρίς αυτό δεν κολλάει το αυγό ομοιόμορφα
– Αλάτι, πιπέρι – καρυκεύουν, μην το παραλείπεις, αλλά ούτε να το παραφορτώνεις
– Λάδι – μόνο για τηγάνισμα, δεν απορροφάς πολύ αν το στραγγίσεις σε χαρτοπετσέτα