Βίγκαν μηλόπιτα σε τηγάνι

Η πρώτη φορά που έφτιαξα αυτή την πίτα, βγήκε περισσότερο σαν μια σειρά αποτυχημένων κρέπες, αλλά πόσο γελάσαμε τότε με την αδελφή μου, με αλεύρι πάνω στην μπλούζα και μήλα στο πάτωμα, προσπαθώντας να γυρίσουμε στο τηγάνι κάτι που έσπαγε και κολλούσε. Ευτυχώς που επιμείναμε, αλλιώς θα μέναμε με την όρεξη και την ατελή ιστορία, και να πω την αλήθεια, δεν θα φανταζόμουν ότι θα καταλήξω να την κάνω με το μάτι, χωρίς να αγχωθώ με την ζυγαριά, μόνο με την αίσθηση του “πάει και έτσι”. Όταν ήταν η μαμά στο σπίτι, είχε υπομονή να τις φτιάχνει μία-μία, αλλά εγώ τις βιάστηκα λίγο και τελικά βγήκε καλή, ίσως και καλύτερη όταν τρως βιαστικά, δίπλα στη σόμπα.

Κάπου 40-50 λεπτά, αν μπορώ να πω έτσι, αν δεν σε πιάσει το γέλιο ή αν δεν αρχίσει κάποιος να σε τραβάει από το μανίκι να του δώσεις κρυφά ένα κομμάτι. Από αυτά που φτιάχνω, βγαίνουν περίπου 6-8 μερίδες, εξαρτάται πόσο πολύ θέλεις να τις γεμίσεις ή αν έχεις καλεσμένους με μεγάλα μάτια στο τραπέζι. Η δυσκολία; Είναι ακριβώς όπως το ποδήλατο – μόλις σου βγει, δεν μπορείς να γυρίσεις πίσω, αλλά η πρώτη φορά μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς ότι “καλύτερα να το παίρναμε από το μαγαζί”. Δεν έχει να κάνει με την πολυτέλεια της ζαχαροπλαστικής, είναι για κάθε αρχάριο με δύο χέρια και καλή διάθεση.

Γιατί το επαναλαμβάνω; Είναι γρήγορη, δεν χρειάζεσαι φούρνο, και δεν κάνεις καμία μεγάλη ακαταστασία. Επιπλέον, αν μείνεις χωρίς αυγά ή γάλα (όπως μου έχει συμβεί πολλές φορές), δεν υπάρχει πρόβλημα, βρίσκεις τα υπόλοιπα στην αποθήκη ούτως ή άλλως. Και μου αρέσει ότι μπορώ να τη γεμίσω με ό,τι έχω – αν δεν είναι μήλο, βάζω όποια φρούτα βρίσκω. Είναι σαν το φαγητό του σπιτιού, που δεν υπολογίζει συνταγές, μόνο όρεξη.

1. Πρώτα βάζω σε ένα μπολ περίπου ένα φλιτζάνι νερό. Δεν μετράω ακριβώς, απλώς ρίχνω μέχρι να νιώσω ότι έχει νόημα. Προσθέτω λάδι – περίπου 3 κουταλιές, για να μην είναι στεγνός ο ζυμάρι – και βάζω μια κουταλιά ξύδι (αν έχω μηλόξυδο, αλλά κάνει και το κανονικό). Αλάτι, για να μην είναι άγευστο. Δεν ξέρω γιατί, αλλά αν ξεχάσεις το αλάτι, το ζυμάρι δεν έχει καθόλου γεύση, οπότε μην το παραλείπεις.
2. Το αλεύρι… εδώ είναι το αστείο μέρος. Ξεκινάω με 2-3 φλιτζάνια και προσθέτω μέχρι να δω ότι κολλάει. Πρέπει να είναι μαλακό, να μην κολλάει πολύ στα χέρια, αλλά ούτε και σκληρό. Αν είναι πολύ σφιχτό, προσθέτω λίγο νερό, αν είναι πολύ μαλακό, προσθέτω αλεύρι. Ανακατεύω καλά με το κουτάλι στην αρχή, μετά ζυμώνω με το χέρι μέχρι να νιώσω ότι δεν έχω διάθεση και να φαίνεται ελαστικό, σαν μαλακή πλαστελίνη.
3. Χωρίζω τη ζύμη σε δύο, γιατί μου είναι πιο εύκολο να την δουλέψω. Κάθε κομμάτι το κάνω μπάλα, μετά το ανοίγω με τον πλάστη σε αλευρωμένη επιφάνεια, όσο πιο λεπτό γίνεται, σχεδόν να βλέπεις το τραπέζι από κάτω, αλλά να μην σπάσει.
4. Τα μήλα – περίπου τρία μεγάλα κομμάτια. Αγωνίζομαι να τα πλύνω καλά και να τα τρίψω με τη φλούδα, γιατί έτσι μου είναι πιο απλό και μου αρέσει και η υφή. Αν έχω κυδώνι, βάζω ένα, γιατί δίνει ωραία άρωμα, αλλά γίνεται και χωρίς, ή, αν με πιάσει η όρεξη το φθινόπωρο, προσθέτω και κολοκύθα ή αχλάδια.
5. Τα βάζω όλα σε ένα σουρωτήρι και τα στύβω καλά για να φύγει ο χυμός. Μην είσαι τσιγκούνης εδώ, γιατί αν αφήσεις το ζουμί, η ζύμη θα γίνει μουντή στο τηγάνι και δεν θα σου αρέσει στο τέλος.
6. Ρίχνω μια καλή κουταλιά κανέλας, προσθέτω καστανή ζάχαρη όσο νομίζω ότι χρειάζεται (μεταξύ 100 και 150γρ, αλλά πάντα δοκιμάζω τη γέμιση για να μην είναι ούτε ξινή, ούτε πολύ γλυκιά). Αν τα μήλα είναι γλυκά, μειώνω τη ζάχαρη. Αν έχω σταφίδες, προσθέτω και αυτές, περίπου μια χούφτα, γιατί αρέσουν στη μαμά και δεν τις αρνούμαι ούτε εγώ.
7. Απλώνω τη μισή γέμιση πάνω στη λεπτή ζύμη, αφήνοντας ελεύθερη μια άκρη περίπου ενός δαχτύλου. Τυλίγω ρολό, όχι πολύ σφιχτά, για να μην βγει η γέμιση από τις άκρες. Κόβω κομμάτια περίπου 7-8 εκ., αλλά γίνονται και μικρότερα αν είναι για παιδιά ή μεγαλύτερα αν δεν έχω διάθεση να κόψω.
8. Ζεσταίνω λάδι στο τηγάνι, ώστε να καλύπτει περίπου ένα δάχτυλο στο πάτο – όχι τηγάνισμα σε λάδι, αλλά ούτε να καούν από ξηρά. Όταν το λάδι σιγοβράζει αν ρίξεις ένα ψίχουλο, βάζω τα κομμάτια της πίτας με την τυλιγμένη πλευρά προς τα κάτω.
9. Τα τηγανίζω από κάθε πλευρά, περίπου 2-3 λεπτά σε μέτρια φωτιά, μέχρι να ροδίσουν όμορφα, όχι καμένα. Τα γυρίζω προσεκτικά, για να μην σπάσουν. Τα βγάζω σε χαρτί κουζίνας, γιατί αλλιώς μένουν λιπαρά.
10. Ακολουθώ την ίδια διαδικασία με τη δεύτερη μισή ζύμη και γέμιση.

Αν θέλεις να είσαι κομψός, μπορείς να τα πασπαλίσεις με ζάχαρη, αλλά ειλικρινά, τα τρώω και σκέτα, ζεστά, πριν προλάβουν να κρυώσουν.

Συμβουλές από ό,τι έχω περάσει: μην βάζεις πολύ γέμιση, ακόμα κι αν σου έρχεται η σκέψη ότι είναι “καλύτερη”. Σπάει όταν τηγανίζεται και μένει όλη στο λάδι. Ένα άλλο κόλπο: αν δεις ότι η ζύμη κολλάει, πρόσθεσε λίγο αλεύρι από κάτω όταν την ανοίγεις. Για ποτό, ταιριάζει πολύ καλά με μαύρο ή μέντα τσάι, ή, αν θέλεις κάτι πιο σοβαρό, πάρε μια κρύα μπύρα, ταιριάζει παραπάνω από ότι περιμένεις. Αυτή η πίτα ταιριάζει ωραία με μια σούπα πατάτας ή ακόμα και δίπλα σε ένα πιο αλμυρό πρωινό, με τουρσιά, αν έχεις διάθεση για περίεργους συνδυασμούς.

Αν δεν έχεις μήλα, βάζεις τριμμένη κολοκύθα, στραγγισμένη και γλυκανμένη το ίδιο, ή σκληρά αχλάδια, και βγαίνει άλλη πίτα, πάλι γρήγορη. Μπορείς να προσθέσεις και λίγο ψιλοκομμένο καρύδι στη γέμιση, αλλά όχι πολύ, για να μην γίνει βαριά. Κάποιοι βάζουν και τριμμένη φλούδα λεμονιού, αλλά εγώ δεν είμαι μεγάλος φαν αυτής της συνδυαστικής με την κανέλα.

Πιο πολύ μου αρέσει αυτή η πίτα με ζεστό ή κρύο γάλα αμυγδάλου, αλλά ταιριάζει επίσης και με φυτικό γιαούρτι, αν νηστεύεις. Παλαιότερα, όταν είχα καλεσμένους, τους έβαζα και ένα μπολ με ξινή μαρμελάδα δίπλα, για να βουτάει ο καθένας κατά βούληση.

Συχνές ερωτήσεις που λαμβάνω:

Πόσο καιρό κρατάει αυτή η πίτα; Περίπου 2-3 μέρες στο ψυγείο, σε κουτί ή σκεπασμένη με μεμβράνη. Αν την αφήσεις στο τραπέζι, στεγνώνει στις άκρες, οπότε καλύτερα στο ψυγείο.

Πώς την ξαναζεσταίνω χωρίς να μαλακώσει; Το καλύτερο είναι να τις βάλεις σε αντικολλητικό τηγάνι, χωρίς λάδι, και να τις αφήσεις 2-3 λεπτά από κάθε πλευρά. Μπορούν να μπουν και στο φούρνο, αλλά όχι στο μικροκύματα, γιατί γίνονται καουτσούκ.

Μπορώ να φτιάξω τη ζύμη από πριν; Ναι, τη ζυμώνεις, την τυλίγεις σε μεμβράνη και την βάζεις στο ψυγείο για έως 24 ώρες. Πρέπει να την αφήσεις να φτάσει σε θερμοκρασία δωματίου πριν την ανοίξεις.

Μπορεί να καταψυχθεί; Η γέμιση από μήλα, ναι, χωρίς ζάχαρη – την βάζεις στην κατάψυξη αφού την στραγγίξεις. Η ζύμη όχι και τόσο, γιατί αλλάζει υφή και δεν βγαίνει τόσο τρυφερή.

Είναι εντάξει να χρησιμοποιώ λάδι καρύδας ή άλλη λιπαρή ουσία; Γίνεται, αλλά βγαίνει με διαφορετική γεύση, αρκετά έντονη. Με ηλιέλαιο είναι ουδέτερο, δεν αλλάζει το άρωμα των φρούτων.

Δεν έχω κανέλα, βάζω κάτι άλλο; Αν σου αρέσει, μπορείς να βάλεις λίγο μοσχοκάρυδο ή τζίντζερ σε σκόνη, αλλά μην το παρακάνεις. Μπορείς να το κάνεις και χωρίς τίποτα, αν είσαι σε “καθαρό” στυλ.

Σε μια μέση μερίδα (περίπου 150γρ), καταλήγεις με περίπου 250-300 θερμίδες, εξαρτάται από το πόση ζάχαρη βάζεις και πόσο λάδι μένει στην πίτα μετά το στέγνωμα. Υδατάνθρακες πάνω από 40γρ, από το αλεύρι και τα φρούτα. Λίγες πρωτεΐνες, περίπου 3-4γρ, γιατί δεν έχεις τίποτα ζωικό στη σύνθεση. Λίπη εξαρτώνται από το πόσο απορροφά η πίτα κατά το τηγάνισμα, αλλά περίπου 8-12γρ ανά κομμάτι αν την στραγγίξεις καλά. Το πλεονέκτημα είναι ότι δεν είναι βαριά στο στομάχι, είναι νηστίσιμη, και αν προσέχεις τη ζάχαρη και δεν το παρακάνεις με το λάδι, είναι εντάξει και για όποιον κάνει λίγο δίαιτα, ειδικά αν την τρως ως πρωινό και όχι ως δείπνο στις 10 το βράδυ (όχι ότι δεν το έχω κάνει και αυτό).

Αν μείνουν, διατηρούνται σε δοχείο με καπάκι, στο ψυγείο, μέχρι 3 μέρες. Το καλύτερο είναι να τις ξαναζεστάνεις σε τηγάνι ή φούρνο, για να γίνουν ξανά τραγανές στην επιφάνεια. Αν έχεις περισσότερα στρώματα, βάλε χαρτί ψησίματος ανάμεσά τους, για να μην κολλάνε. Μην τις αφήνεις στον αέρα, στεγνώνουν πολύ.

Υλικά, όπως τα βλέπω εγώ:

Νερό – συνδέει τα πάντα, κάνει τη ζύμη μαλακή και εύκολη στο άνοιγμα
Αλεύρι – δίνει σώμα στην πίτα, χωρίς αυτό δεν κάνεις τίποτα, εγώ βάζω όσο χωράει
Αλάτι – αναδεικνύει τη γεύση, κάνει τη ζύμη να μην είναι άγευστη, το είπα ήδη
Λάδι – για τη ζύμη και για το τηγάνισμα, δίνει τρυφερότητα και δεν αφήνει να καεί
Ξύδι – βοηθάει να είναι η ζύμη πιο ελαστική και να μην γίνει καουτσούκ
Μήλα (ή αχλάδια, κυδώνι, κολοκύθα) – η βασική γέμιση, φέρνει γλυκύτητα, υφή και άρωμα
Κανέλα – δίνει την κλασική μυρωδιά και γεύση, αλλά είναι προαιρετική αν δεν σου αρέσει
Καστανή ζάχαρη – γλυκαίνει και φέρνει ελαφριά καραμέλα στις άκρες όταν τηγανίζεται
Σταφίδες – για επιπλέον υφή και γλυκύτητα, αλλά δεν είναι υποχρεωτικές
Λάδι (για τηγάνισμα) – για να μην καείς η πίτα, αλλά να ροδίσει όμορφα

Βάζουμε νερό σε ένα μπολ, προσθέτουμε λάδι, ξίδι και αλάτι. Προσθέτουμε επίσης αλεύρι, χωρίς να μετράμε την ποσότητα, απλά με το μάτι; η ζύμη πρέπει να είναι ελαστική. Ανακατεύουμε καλά και χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο. Κάθε κομμάτι το ανοίγουμε όσο το δυνατόν πιο λεπτό. Τα μήλα και οι κυδώνια πλένονται και τρίβονται. Στραγγίζονται από τους χυμούς και αναμειγνύονται με κανέλα, στη συνέχεια τοποθετούνται πάνω στη ζυμάρι. Προσθέτουμε σταφίδες και ζάχαρη. Τυλίγεται και κόβεται σε κομμάτια (μερίδες). Μπορείτε να επιλέξετε το μέγεθος. Σε ένα τηγάνι, ζεσταίνουμε λίγο λάδι. Όταν είναι καλά ζεστό, προσθέτουμε τα κομμάτια της πίτας και τα τηγανίζουμε. Συνεχίζουμε έτσι με όλα τα κομμάτια. Μου αρέσει πολύ η πίτα που φτιάχνεται με αυτόν τον τρόπο. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε κολοκύθα και αχλάδια.

 Συστατικά: 1 φλιτζάνι νερό, αλεύρι όσο χρειάζεται, 1/2 κουταλάκι του γλυκού αλάτι, 3 κουταλιές της σούπας λάδι, 1 κουταλιά της σούπας ξύδι, 3 μήλα, 1 κυδώνι, 1 κουταλάκι του γλυκού κανέλα, 100g-150g καστανή ζάχαρη, λάδι για τηγάνισμα

 Ετικέτες:  μηλόπιτα συνταγές νηστείας