Πουτίγκα από κουνουπίδι

Άρχισα να φτιάχνω αυτή τη πουτίγκα από κουνουπίδι μετά από μια μέρα που ξέχασα ότι είχα βάλει μια ολόκληρη κουνουπίδι να βράσει και την έβγαλα λίγο πολύ μαλακή. Δεν ήθελα να την πετάξω – ήμουν και λίγο εκνευρισμένη – οπότε έψαξα στο ψυγείο και βρήκα μερικές πατάτες και ό,τι άλλο είχα εκεί. Έβαλα χέρι σε αυγά, ξινή κρέμα, λίγο γάλα και είπα: εντάξει, αυτοσχεδιάζω. Από τότε την φτιάχνω συνέχεια, γιατί ταιριάζει σε κάθε εποχή, είναι και νηστίσιμη (αν παραλείψεις τα αυγά και την ξινή κρέμα, αλλά θα μιλήσουμε αργότερα για παραλλαγές). Την πρώτη φορά έβαλα πολύ γάλα, βγήκε σαν ένα σουφλέ που ξέφυγε, αλλά τώρα ξέρω ακριβώς πώς μου αρέσει. Κάνω και μικρές προσαρμογές, αν έχω κέφι ή αν έχει μείνει κάτι από το πρωινό.

Κάνει περίπου 50 λεπτά όλη η διαδικασία με το βράσιμο, το ψήσιμο και την καθαριότητα μετά. Λέω ότι είναι για 3-4 υγιεινές μερίδες – αν δεν είστε πολύ πεινασμένοι, μπορεί να φτάσει και 5. Είναι αυτή η συνταγή χωρίς άγχος: εύκολη προς μέτρια, δεν χρειάζεται να είσαι σεφ, αλλά ούτε να βγεις από την κουζίνα με το χρονόμετρο ανοιχτό.

Φτιάχνω αυτή τη πουτίγκα συχνά γιατί είναι μια καλή επιλογή όταν θέλω κάτι ζεστό, αλλά δεν θέλω να μείνω πολύ κοντά στις κατσαρόλες. Και ειλικρινά, είναι η αγαπημένη μου μέθοδος να χρησιμοποιώ το υπόλοιπο κουνουπίδι. Επιπλέον, ταιριάζει και για πρωινό, και ως συνοδευτικό σε κάποιο ψητό ή ακόμα και για μεσημεριανό, μόνη της με μια σαλάτα. Αν έχω καμιά κομμάτι τυρί που χάνει την υπομονή του στο ψυγείο, εδώ καταλήγει. Ένας άλλος λόγος είναι ότι, ειλικρινά, όσο περισσότερα λαχανικά βάζεις και τα συνδυάζεις έτσι, κανείς δεν θα σου πει να φας λαχανικά, ειδικά αν έχεις παιδιά που είναι δύσκολα. Και δεν φαίνεται σαν συμβιβασμός.

Συστατικά – παραλλαγές δοκιμασμένες στην υπομονή μου:

- 1 μεγάλο κουνουπίδι (περίπου 700-800 γρ., ποτέ δεν το ζυγίζω, αλλά τόσο ώστε να γεμίζουν δύο καλές χούφτες) – η βασική βάση, δίνει αυτή τη γλυκιά γεύση και την υφή της πουτίγκας
- 4-5 μέτριες πατάτες (περίπου 500-600 γρ.) – για συνοχή, κρατούν όλα δεμένα και δίνουν κορεσμό
- 2 αυγά – δένουν τη σύνθεση, αποτρέπουν να γίνει όλα πολτός
- 100 ml γάλα (μερικές φορές βάζω και 120, αν δω ότι τα λαχανικά έχουν απορροφήσει περισσότερο νερό, αλλά εδώ βλέπεις με το μάτι)
- 100 γρ. ξινή κρέμα (καλύτερα πιο παχύρρευστη, 20-25%, αλλά πιάνει και πιο αραιή) – για κρεμώδη υφή
- 50 γρ. τυρί (τριμμένο) – αυτό είναι για την κρούστα και τη γεύση, αλλά δεν το παρακάνω γιατί μαλακώνει πολύ τα πάντα
- αλάτι κατά βούληση (βάζω περίπου ένα και μισό κουταλάκι, αλλά προσαρμόζω ανάλογα με τη γεύση της σύνθεσης)
- (προαιρετικά: μια πρέζα πιπέρι, μοσχοκάρυδο, κάποιο βότανο αν έχεις κέφι)

Τώρα, ας προχωρήσουμε στη δουλειά, βήμα προς βήμα, με λεπτομέρειες που μετράνε, ειδικά αν δεν έχεις υπομονή ή είσαι στην αρχή.

1. Καθάρισε το κουνουπίδι από τα φύλλα και το κοτσάνι, σπάσ’ το σε μικρές μπουκίτσες (έτσι μαγειρεύεται πιο ομοιόμορφα και δεν χρειάζεται να χτυπάς με το μαχαίρι μετά το ψήσιμο). Το πλένεις καλά, να μην μείνουν βρωμιές ή απρόσμενοι επισκέπτες (να μην πεις ότι δεν στο είπα). Βάλε μια κατσαρόλα με νερό να βράσει, με αλάτι. Εγώ το ρίχνω απευθείας όταν το νερό βράζει – έτσι κρατά καλύτερα την υφή του. Περίπου 8-10 λεπτά σε μέτρια φωτιά, μόνο για να μπαίνει το πιρούνι εύκολα. Μην το αφήσεις πολύ, γιατί θα γίνει πολτός!

2. Καθάρισε και τις πατάτες, κόψε τις σε κυβάκια όχι πολύ μικρά, για να μην διαλυθούν στο βράσιμο. Εγώ τις βράζω ξεχωριστά, πάλι σε νερό με αλάτι, περίπου 10-12 λεπτά. Όταν είναι έτοιμες, τις στραγγίζω και τις αφήνω να κρυώσουν λίγο.

3. Προθερμαίνω τον φούρνο στους 170°C (έχω φούρνο αερίου, αλλά αν έχεις ηλεκτρικό, βάλε στους 170, πάνω-κάτω). Αν έχεις χρόνο, άλειψε το ταψί με λίγο βούτυρο ή λάδι, δεν βλάπτει ποτέ, ειδικά αν έχεις προβλήματα με το κόλλημα (θα με ευχαριστήσεις αργότερα). Ένα μέτριο ταψί, όχι πολύ μεγάλο, για να μην βγει όλα σαν μια λεπτή κουβέρτα.

4. Σε ένα μεγάλο μπολ, χτυπάω τα αυγά με το γάλα και την ξινή κρέμα, μια πρέζα αλάτι και αν έχω κέφι, λίγο πιπέρι ή μοσχοκάρυδο (δίνει ωραία γεύση, αλλά μην το παρακάνεις). Εγώ πάντα καταλήγω να χρησιμοποιώ ένα μικρό σύρμα, αλλά και ένα πιρούνι κάνει.

5. Τακτοποιώ τα λαχανικά στο ταψί: πρώτα τις πατάτες, μετά το κουνουπίδι από πάνω (μερικοί τα ανακατεύουν, εγώ προτιμώ να βάζω στρώσεις, φαίνεται ωραία όταν κόβεται). Ρίχνω το υγρό μείγμα από πάνω, πρόσεξε να διανεμηθεί ομοιόμορφα. Αν σου μείνει στα πλάγια, σπρώξε με το κουτάλι για να φτάσει παντού.

6. Βάζω το ταψί στον φούρνο, περίπου 15-20 λεπτά αρχικά, χωρίς τυρί. Είναι η στιγμή που σχηματίζεται αυτή η κρούστα από πάνω, που φαίνεται σαν ψημένη ομελέτα. Αν βάλεις με το κουτάλι, θα δεις ότι αρχίζει να δένει.

7. Όταν δεις ότι η "σάλτσα" έχει πήξει λίγο στις άκρες (δεν πρέπει να είναι πολύ στεγνό), ρίχνεις το τριμμένο τυρί. Το απλώνω με το χέρι ή με το πιρούνι, δεν έχει σημασία. Το αφήνω ακόμα 10-15 λεπτά, μέχρι να πάρει χρυσή κρούστα και να αρχίσει να μυρίζει ωραία. Μην κολλάς σε συγκεκριμένα λεπτά, γιατί κάθε φούρνος έχει την προσωπικότητά του.

8. Βγάζεις το ταψί και το αφήνεις τουλάχιστον 10 λεπτά να κρυώσει, αλλιώς δεν θα κόψεις τίποτα παρά πολτό. Πιστεύω ξέρεις αυτή την αίσθηση όταν βιάζεσαι και όλα διαλύονται. Σε εμένα τρώγεται καλύτερα περίπου 20 λεπτά αφού το βγάλω.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ, ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΙΔΕΕΣ ΣΕΡΒΙΡΙΣΜΑ

Χρήσιμες συμβουλές:
- Μην βράζεις τα λαχανικά πολύ. Αν τα κάνεις πολτό στο βράσιμο, δεν έχουν πια δομή στην πουτίγκα και όλα γίνονται πάστα.
- Η παχύρρευστη ξινή κρέμα βοηθά πολύ στην υφή, αλλά αν βάλεις αραιή ξινή κρέμα ή γιαούρτι, άφησε τα λαχανικά να στραγγίσουν, για να μην βγει πολύ νερουλή.
- Μην παραλείπεις το να κρυώσει – το κόψιμο μετά το ψήσιμο είναι πολύ πιο εύκολο όταν η πουτίγκα δεν είναι ζεστή.
- Μην το παρακάνεις με το τυρί. Αν βάλεις πολύ, το πάνω μέρος γίνεται ελαστικό και όχι τραγανό.
- Μπορείς να ρίξεις και λίγο ψίχουλο στον πάτο του ταψιού, αν φοβάσαι το κόλλημα ή θες μια πιο τραγανή κρούστα.
- Αν σου αρέσει μια πιο έντονη γεύση, πρόσθεσε και λίγο σκόρδο σε σκόνη ή λίγο μουστάρδα στο μείγμα των αυγών.

Αντικαταστάσεις και προσαρμογές:
- Χωρίς γαλακτοκομικά: χρησιμοποίησε φυτικό γάλα (γάλα βρώμης ή σόγιας είναι το καλύτερο) και φυτική ξινή κρέμα, ενώ το τυρί μπορεί να είναι vegan ή καθόλου, ανάλογα με το τι βρίσκεις.
- Χωρίς αυγά: μπορείς να δοκιμάσεις με αλεύρι ρεβιθιού και λίγο νερό, για μια πιο δεμένη υφή, ή απλά να παραλείψεις αν δεν σε ενοχλεί η πιο μαλακή υφή.
- Χωρίς γλουτένη: δεν χρειάζεται να αλλάξεις τίποτα, η κλασική συνταγή δεν περιέχει γλουτένη.
- Μπορείς να αλλάξεις το τυρί με παρμεζάνα ή φέτα (αν θέλεις πιο αλμυρή γεύση).
- Μπορείς να προσθέσεις μπρόκολο, καρότα ή οτιδήποτε έχεις μείνει στο ψυγείο. Ποτέ δεν βλάπτει.

Παραλλαγές:
- Αν έχεις κέφι για κάτι άλλο, βάλε και λίγο ζαμπόν, τηγανητό μπέικον ή μαγειρεμένο στήθος κοτόπουλου, για ένα πιο χορταστικό γεύμα.
- Για μια νηστίσιμη εκδοχή, παράλειψε τα αυγά και τα γαλακτοκομικά, χρησιμοποίησε λαχανικά και ψίχουλο αλειμμένο με ελαιόλαδο από πάνω.
- Μου αρέσει μερικές φορές να προσθέτω και ψιλοκομμένα χόρτα (μαϊντανό, άνηθο, ό,τι έχω στη διάθεσή μου) από πάνω, αφού βγάλω από τον φούρνο.
- Μερικοί βάζουν μια λεπτή στρώση από φέτες ντομάτας ή αποξηραμένες ντομάτες από πάνω, πριν το ψήσιμο, για οξύτητα.

Ιδέες σερβιρίσματος:
- Ταιριάζει με πράσινη σαλάτα με λεμόνι και ελαιόλαδο. Αυτή η συνδυαστική διευκολύνει όλο το πιάτο.
- Ως συνοδευτικό σε οποιοδήποτε ψητό κρέας ή στη σχάρα. Ιδιαίτερα ταιριάζει με χοιρινό ή κοτόπουλο.
- Για μεσημεριανό, μπορείς να το πάρεις πακέτο, κρύο ή ζεσταμένο.
- Με μια ελαφριά κρέμα σούπας πριν, αν θες ένα πλήρες γεύμα.
- Για brunch ή χορταστικό πρωινό, με μια κουταλιά ξινής κρέμας από πάνω.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Μπορώ να χρησιμοποιήσω κατεψυγμένο κουνουπίδι;
Ναι, πάει πολύ καλά. Το αποψύχεις, το στραγγίζεις καλά και μετά το βράζεις ελαφρώς – ο χρόνος βρασμού μπορεί να είναι μικρότερος, περίπου 5-6 λεπτά, γιατί έχει ήδη βραστεί πριν την κατάψυξη. Πρόσεξε το νερό – να μην βγει πολύ νερουλή η πουτίγκα!

Μπορώ να προσθέσω περισσότερα λαχανικά;
Φυσικά. Εγώ έχω βάλει και μπρόκολο, κολοκυθάκι ή τριμμένο καρότο. Σημαντικό είναι να μην βάλεις λαχανικά που αφήνουν πολύ νερό ή να τα μαγειρέψεις ελαφρώς πριν.

Τι κάνω αν δεν έχω ξινή κρέμα;
Μπορείς να χρησιμοποιήσεις παχύ γιαούρτι, φρέσκια τυρί ή ακόμα και γάλα σε σκόνη διαλυμένο (αν θες να αυτοσχεδιάσεις). Δεν βγαίνει ακριβώς το ίδιο κρεμώδες, αλλά δένει καλά.

Πόσο κρατάει στο ψυγείο;
Αντέχει άνετα 3-4 μέρες, καλυμμένη. Ιδανικά, άφησέ την να κρυώσει τελείως πριν την βάλεις στο ψυγείο, για να μην πιάσει νερό.

Μπορεί να καταψυχθεί;
Δεν το προτείνω, γιατί μετά την απόψυξη αλλάζει η υφή και γίνεται λίγο νερουλή. Αν πάντως θέλεις, κόψε κομμάτια, τύλιξέ τα σε μεμβράνη και κατάψυξε, μετά ζέσταίνε τα στον φούρνο, όχι στον φούρνο μικροκυμάτων.

Είναι εντάξει για μικρά παιδιά;
Ναι, αν δεν βάλεις πολύ αλάτι ή μπαχαρικά. Μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα, απλώς πρόσεξε την υφή, να είναι τα λαχανικά αρκετά μαλακά.

ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Μια μερίδα (από τέσσερις) έχει περίπου 230-250 θερμίδες, ανάλογα με την ξινή κρέμα και το τυρί που χρησιμοποιείς. Υδατάνθρακες περίπου 20-25γρ., πρωτεΐνες γύρω στα 8-10γρ., λιπαρά περίπου 10-12γρ. (οι περισσότερες από τα γαλακτοκομικά και τα αυγά). Είναι μια αρκετά ισορροπημένη συνταγή, με περισσότερους υδατάνθρακες από τις πατάτες, αλλά και με ίνες και βιταμίνες από το κουνουπίδι. Είναι εντάξει και για ένα ελαφρύ γεύμα ή ως συνοδευτικό. Αν θες την πιο "ελαφριά" εκδοχή, χρησιμοποίησε αραιή ξινή κρέμα, μείωσε το τυρί και μπορείς ακόμα να μειώσεις την ποσότητα των πατατών. Μπορείς να προσθέσεις περισσότερο κουνουπίδι και λιγότερες πατάτες για επιπλέον ίνες και όγκο.

ΠΩΣ ΝΑ ΣΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΖΕΣΤΑΝΕΙΣ ΞΑΝΑ

Καλύτερα διατηρείται στο ψυγείο, σε ταψί καλυμμένο με μεμβράνη ή σε δοχείο με καπάκι. Κρατάει στο ψυγείο χωρίς προβλήματα 3-4 μέρες, αλλά μετά από δύο μέρες συνήθως αφήνει λίγο νερό, οπότε πέτα το υγρό κατά την σερβίρισμα αν χρειαστεί. Για να το ζεστάνεις, εγώ το βάζω απευθείας στον φούρνο, 180°C, 10-12 λεπτά – έτσι ξαναπαίρνει κρούστα και δεν μαλακώνει όπως στον φούρνο μικροκυμάτων. Στον φούρνο μικροκυμάτων πάει αν δεν έχεις χρόνο, αλλά μην παραξενευτείς αν γίνει πιο μαλακό. Αν έχεις υπομονή, άφησέ το να φτάσει σε θερμοκρασία δωματίου πριν το βάλεις στον φούρνο – ζεσταίνεται πιο ομοιόμορφα και δεν στεγνώνουν οι άκρες. Αν θες να το πάρεις πακέτο, πάει και κρύο, αν και χάνει λίγο από τη γοητεία του.

Καθαρίζουμε το κουνουπίδι, το χωρίζουμε σε μπουκέτα και το βράζουμε σε αλατισμένο νερό. Βάζουμε το κουνουπίδι σε ήδη βραστό νερό. Ξεχωριστά, καθαρίζουμε τις πατάτες, τις κόβουμε σε κομμάτια και τις βράζουμε. Τοποθετούμε τα λαχανικά σε κατάλληλη φόρμα ψησίματος. Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 170 βαθμούς Κελσίου. Χτυπάμε 2 αυγά με γάλα και κρέμα, αλατίζουμε κατά βούληση και ρίχνουμε το μείγμα πάνω από το κουνουπίδι και τις πατάτες. Ψήνουμε για περίπου 15 λεπτά. Όταν η σάλτσα έχει πήξει λίγο, πασπαλίζουμε με τριμμένο τυρί και αφήνουμε στο φούρνο μέχρι να ροδίσει. Μπορούμε να το σερβίρουμε με πράσινη σαλάτα ή ως συνοδευτικό.

 Συστατικά: 1 κουνουπίδι, 4-5 πατάτες, 100 γρ ξινή κρέμα, 100 ml γάλα, 2 αυγά, 50 γρ τυρί, αλάτι

 Ετικέτες:  πουτίγκα κουνουπιδιού