Καυτές γαρίδες σε σάλτσα πορτοκαλιού

Σήμερα πάλι έπιασα γαρίδες, αν και, για να είμαι ειλικρινής, την πρώτη φορά που έκανα αυτήν την συνταγή με πορτοκάλια, το χέρι μου τρέμει λίγο με το αλεύρι στο τέλος – δεν ήξερα πόσο να βάλω, αν θα γίνει σάλτσα τσιμέντο ή θα μείνει νερό. Έκανα πολλές δοκιμές και, πίστεψέ με, και αν δεν είσαι μεγάλος φαν των φρούτων στο φαγητό, εδώ υπάρχει κάτι – όσο περισσότερο αφήνω τις γαρίδες να απορροφήσουν λίγο από το σιρόπι πορτοκαλιού και τις σάλτσες, τόσο καλύτερα... δεν μπορώ να το εξηγήσω, αλλά ξέρω σίγουρα ότι στο τραπέζι μένει το τηγάνι άδειο. Κάθε φορά.

Με λίγα λόγια, όλη η διαδικασία διαρκεί περίπου 20 λεπτά, το πολύ 25 αν μπερδευτείς με τον καθαρισμό των γαρίδων ή αν σε πάρει η σκέψη αλλού. Εγώ φτιάχνω από αυτή την ποσότητα δύο μερίδες, αν δεν αρχίσω να «δοκιμάζω» στη διάρκεια. Δεν είναι μεγάλη φιλοσοφία, πραγματικά είναι κατάλληλο για οποιονδήποτε, δεν χρειάζεσαι σπουδαίες δεξιότητες. Δηλαδή, ειλικρινά, αν ξέρεις να κόβεις ένα κρεμμύδι και να μην καίγεται το σκόρδο, έχεις τελειώσει.

Φτιάχνω αυτή τη συνταγή περίπου μία φορά την εβδομάδα, ειδικά όταν θέλω κάτι γρήγορο, που να μην σημαίνει βαριά κρέατα ή περίπλοκες διαδικασίες. Ειλικρινά, είναι εύκολο – οι γαρίδες είναι ήδη καθαρισμένες στο σούπερ μάρκετ, πορτοκάλια έχω σχεδόν πάντα στο φρούριο και τα υπόλοιπα είναι με ότι έχω στο ψυγείο. Επιπλέον, είναι καλό όταν θέλω ένα δείπνο που φαίνεται «διαφορετικό», αλλά δεν με βάζει σε μπελάδες με ώρες στην κατσαρόλα. Χωρίς υπερβολές, είναι μία από τις γρήγορες επιλογές που δεν είναι άγευστες και δεν σε αφήνουν με την εντύπωση ότι έφτιαξες τρία πιάτα χωρίς λόγο. Έχει κάτι τραγανό, κάτι ξινό, πικάντικο, αλμυρό – λίγο από όλα. Γι' αυτό επιστρέφω σε αυτήν.

Τώρα να σου πω ακριβώς τι βάζω, για να μην παραλείψεις κάποιο συστατικό και να μην βρεθείς χωρίς την καλή γεύση στο τέλος.

Κάπως έτσι:

100 γρ καθαρισμένες γαρίδες – για να φτάσουν για δύο μερίδες. Δεν χρησιμοποιώ άλλου τύπου, γιατί με αυτές που έχουν κέλυφος χάνω χρόνο στον καθαρισμό και εκνευρίζομαι.
2 μικρά πράσινα κρεμμύδια (ή ένα μεγάλο) – για φρεσκάδα, είναι διαφορετικά από το ξερό κρεμμύδι. Αν δεν έχεις, μπορείς να βάλεις λευκό κρεμμύδι, αλλά δεν είναι το ίδιο.
3 σκελίδες σκόρδο – να φαίνονται. Βάζω περισσότερα αν μου έρθει όρεξη, κανείς δεν θα παραπονεθεί.
1 μεγάλο πορτοκάλι – χρησιμοποιώ και τη φλούδα και τον χυμό. Η φλούδα δίνει άρωμα, ο χυμός κάνει τη σάλτσα γλυκιά και κρεμώδη.
1 κουταλιά σάλτσα σόγιας – για αλάτι και umami.
1 κουταλάκι σάλτσα piri-piri – πικάντικη, δίνει ζωή στις γαρίδες. Μπορείς να βάλεις και άλλη πικάντικη σάλτσα, αλλά όχι με πολύ ζάχαρη.
1 κουταλάκι τριμμένο τζίντζερ – γιατί ταιριάζει με το πορτοκάλι και τις γαρίδες, δίνει μια ελαφρώς εξωτική αίσθηση. Αν έχεις φρέσκο, είναι εντάξει, αλλά μην βάλεις πολύ.
Αλάτι και πιπέρι, κατά βούληση – προσωπικά, στο τέλος δοκιμάζω και ρίχνω λίγο φρέσκο τριμμένο πιπέρι.
1 κουταλιά αλεύρι – για να δέσει η σάλτσα; αν το παραλείψεις, θα βγει πολύ υγρό, αν βάλεις πολύ, θα γίνει πουρές.
2 κουταλιές λάδι (χρησιμοποιώ ηλιέλαιο, αλλά μπορείς να βάλεις και άλλο με ουδέτερη γεύση).
Το καλό είναι ότι όλα έχουν τον ρόλο τους, δεν είναι κάτι που βάζεις «για να υπάρχει». Το λάδι βοηθάει στο σοτάρισμα, το κρεμμύδι και το σκόρδο φέρνουν άρωμα, το πορτοκάλι είναι η βάση, το αλεύρι δένει τα πάντα, ενώ η σόγια και το piri-piri κάνουν όλη τη δουλειά να μην είναι σιρόπι γλυκίσματος, αλλά πραγματικό φαγητό.

Εντάξει, να τι κάνω, βήμα προς βήμα, και πού τσακίστηκα ή έκανα αλλιώς την προηγούμενη φορά:

1. Αν χρησιμοποιείς κατεψυγμένες γαρίδες, κράτησέ τες 10 λεπτά σε ένα σουρωτήρι κάτω από τρεχούμενο κρύο νερό. Μην τις αφήνεις σε θερμοκρασία δωματίου, γιατί αρχίζουν να μυρίζουν, και αυτό δεν το θέλουμε. Έλεγξε να είναι εντελώς καθαρές, συμπεριλαμβανομένης της μαύρης φλέβας – αν δεν είναι, βγάλε την με μια οδοντογλυφίδα, είναι απλό.

2. Κόβω το πράσινο κρεμμύδι: το λευκό και το πράσινο, δεν είμαι τσιγκούνης. Το πράσινο κρεμμύδι δίνει πιο φρέσκια γεύση από το κανονικό κρεμμύδι, συν ότι προσθέτει χρώμα. Το σκόρδο – εγώ το κόβω ψιλά, δεν το θρυμματίζω, γιατί διαφορετικά κολλάει στο τηγάνι και καίγεται.

3. Ξύνω τη φλούδα από το πορτοκάλι (μόνο την πορτοκαλί πλευρά, μην φτάσεις στο λευκό, γιατί είναι πικρό) και μετά στύβω όλο το χυμό – εγώ τον στίβω απευθείας σε μια κούπα, για να τον έχω έτοιμο.

4. Σε ένα μεγαλύτερο τηγάνι, βάζω τις δύο κουταλιές λάδι, σε μέτρια φωτιά. Όταν ζεσταθεί, ρίχνω το πράσινο κρεμμύδι και το σκόρδο και ανακατεύω γρήγορα, για περίπου 2 λεπτά – δεν πρέπει να καούν, απλά να απελευθερώσουν το άρωμά τους. Ακριβώς τότε προσθέτω και το τριμμένο τζίντζερ και τη φλούδα πορτοκαλιού. Το άρωμα, να το νιώσεις, καταλαβαίνεις αμέσως ότι τα έχεις πετύχει.

5. Ρίχνω τις γαρίδες απευθείας πάνω στο μείγμα στο τηγάνι, μετά από 2-3 λεπτά. Αν τις βάλεις πολύ νωρίς, γίνονται λάστιχο. Τις σοτάρω από όλες τις πλευρές, μέγιστο 2 λεπτά, όχι παραπάνω.

6. Εν τω μεταξύ, ανακατεύω σε ένα μπολ το χυμό πορτοκαλιού με τη σάλτσα σόγιας, το piri-piri και το αλεύρι (το αλεύρι το διαλύω καλά, αλλιώς κάνει σβόλους). Συμβουλή: αν δεν έχεις λευκό αλεύρι, μπορείς να βάλεις και άμυλο καλαμποκιού – πάλι για δέσιμο.

7. Ρίχνω το υγρό μείγμα πάνω στις γαρίδες, ανακατεύοντας συνεχώς, για να μην κολλήσουν. Το υγρό αρχίζει να πυκνώνει μετά από 1-2 λεπτά. Κατεβάζω τη φωτιά σε μέτρια προς χαμηλή και ανακατεύω συχνά – μην φύγεις από το τηγάνι, γιατί η σάλτσα κολλάει στον πάτο. Στο τέλος, δες αν είναι πολύ παχύ, μπορείς να ρίξεις λίγο νερό. Δοκιμάζω και προσθέτω αλάτι και πιπέρι αν νιώθω ότι χρειάζεται.

8. Όταν η σάλτσα έχει δέσει και έχει αποκτήσει αυτή την ωραία γυαλάδα, σβήνεις τη φωτιά. Εγώ τις αφήνω να σταθούν δύο λεπτά, για να αναμειχθούν οι γεύσεις, και μετά τις βάζω απευθείας στο πιάτο. Συνήθως τις τρώω με απλό ρύζι, για να «τραβήξει» όλη αυτή τη νόστιμη σάλτσα.

Τι έμαθα στη διάρκεια: μην ζεσταίνεις πολύ το τηγάνι, το σκόρδο καίγεται και δίνει πικρή γεύση. Αν βάλεις πολύ αλεύρι, θα βγει σαν πουρές, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, παρά να προσθέσεις χυμό πορτοκαλιού ή νερό, αλλά πάλι δεν θα είναι το ίδιο. Μια φορά ξέχασα το piri-piri και μου φάνηκε ότι έλειπε κάτι – η πικάντικη γεύση κάνει τη διαφορά, χωρίς να «καίει» το στόμα.

Συμβουλές, παραλλαγές και ιδέες σερβιρίσματος

Συμβουλές:
Μην αφήνεις τις γαρίδες πολύ ώρα στη φωτιά, γίνονται λάστιχο και χαλάνε τα πάντα. Αν θες μια πιο παχύρρευστη σάλτσα, βάλε άμυλο καλαμποκιού αντί για αλεύρι, αλλά μην υπερβάλεις με την ποσότητα.
Πρόσεξε με το αλάτι – η σάλτσα σόγιας είναι ήδη αρκετά αλμυρή. Δοκίμασε στο τέλος, όχι στην αρχή.

Αντικαταστάσεις:
Αν θες να κάνεις την εκδοχή χωρίς γλουτένη, χρησιμοποίησε άμυλο (καλαμποκιού ή πατάτας) αντί για αλεύρι.
Μπορείς να βάλεις φρέσκιες γαρίδες αντί για κατεψυγμένες, μόνο που τις μαγειρεύεις 30 δευτερόλεπτα λιγότερο. Δεν έχεις πορτοκάλια; Μπορείς να χρησιμοποιήσεις μανταρίνια ή ένα μείγμα από χυμούς εσπεριδοειδών, αλλά όχι τόσο γλυκό. Η σάλτσα piri-piri μπορεί να αντικατασταθεί με οποιαδήποτε πικάντικη σάλτσα, αρκεί να μην είναι γλυκιά.
Για δίαιτα, μείωσε το λάδι σε μια κουταλιά ή χρησιμοποίησε ένα καλό αντικολλητικό τηγάνι.

Παραλλαγές:
Κάποιες φορές βάζω και λίγο χυμό λεμονιού στο τέλος, για επιπλέον οξύτητα.
Αν θες να είναι πιο πλούσιο, πρόσθεσε λίγο κόκκινη πιπεριά κομμένη σε λεπτές λωρίδες, σοταρισμένη γρήγορα στην αρχή με το κρεμμύδι.
Δεν ξέρω γιατί, αλλά ταιριάζει και με τριμμένη φλούδα λάιμ, αντί για πορτοκάλι, αν σου έρθει όρεξη για κάτι πιο ξινό.
Αν θέλεις μια τραγανή εκδοχή, πασπάλισε στο τέλος σουσάμι ή ψιλοκομμένα φιστίκια.

Ιδέες σερβιρίσματος:
Είναι καλό δίπλα σε απλό ρύζι, μπασμάτι ή ακόμα και σε ένα μείγμα με λαχανικά σοταρισμένα.
Πηγαίνει και με noodles ή ρύζι, αν θες κάτι διαφορετικό.
Αν έχεις μια τραγανή σαλάτα με αγγούρι και ραπανάκι, ταιριάζει τέλεια ως γεύση και υφή.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είδους γαρίδες να χρησιμοποιήσω: φρέσκες ή κατεψυγμένες;
Συνήθως παίρνω κατεψυγμένες και καθαρισμένες, γιατί είναι γρήγορο. Αν χρησιμοποιήσεις φρέσκες, καθάρισέ τες καλά και μαγείρεψέ τες λιγότερο, γίνονται γρήγορα και δεν θέλεις να σφίξουν. Αλλά στη γεύση δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά, ειδικά με αυτή τη σάλτσα.

Μπορώ να το κάνω χωρίς σκόρδο;
Μπορείς, αλλά δεν το προτείνω. Το σκόρδο φέρνει τη βασική γεύση. Αν δεν το αντέχεις, βάλε περισσότερα πράσινα κρεμμύδια ή πρόσθεσε μια πρέζα αποξηραμένα chives, αλλά μην περιμένεις το ίδιο αποτέλεσμα.

Έβαλα πολύ αλεύρι, τι κάνω;
Αν δεις ότι η σάλτσα πήζει πολύ, πρόσθεσε λίγο νερό ή, αν έχεις, χυμό πορτοκαλιού. Ανακάτεψε καλά και δώσε της χρόνο να ξαναγίνει ρευστή. Είναι προτιμότερο να βάλεις το αλεύρι σταδιακά, ανακατεύοντας καλά, ώστε να μην βρεθείς με σβόλους.

Δεν έχω σάλτσα piri-piri, με τι να την αντικαταστήσω;
Οποιαδήποτε πικάντικη σάλτσα, ακόμα και νιφάδες τσίλι υγραντισμένες με λίγο νερό και ξίδι. Μην βάλεις πικάντικες σάλτσες με ζάχαρη, δεν ταιριάζουν στην αυτή συνταγή.

Μπορώ να κρατήσω τη σάλτσα ξεχωριστά και τις γαρίδες ξεχωριστά;
Δεν αξίζει. Οι γαρίδες πρέπει να μείνουν στη σάλτσα τουλάχιστον λίγα λεπτά, αλλιώς δεν «φιλούνται» όλες οι γεύσεις. Αν θέλεις να τις προετοιμάσεις ξεχωριστά για κάποιον που δεν τρώει πικάντικα, φτιάξε δύο τηγάνια.

Διατροφικές αξίες (εκτιμώμενες, για δύο μερίδες από τη δοθείσα συνταγή):

Περίπου 250-300 θερμίδες ανά μερίδα, ανάλογα με το πόσο λάδι βάζεις και πόση σάλτσα μένει. Μακροθρεπτικά; Από το μάτι: έχεις περίπου 18-20 γρ πρωτεΐνης ανά μερίδα (οι γαρίδες), περίπου 20-22 γρ υδατανθράκων (πορτοκάλι, αλεύρι, σάλτσες) και το πολύ 8-10 γρ λιπαρών (από λάδι, γαρίδες και σάλτσες). Είναι ένα ισορροπημένο φαγητό για δείπνο, δεν σε φουσκώνει, αλλά ούτε και μένεις πεινασμένος. Είναι εντάξει και για κάποιον σε δίαιτα, αρκεί να μην προσθέσεις πολύ λάδι ή να μην το φας με ψωμί, γιατί εκεί όλα ξεφεύγουν. Επιπλέον, είναι πολύ πλούσιο σε βιταμίνη C (λόγω του πορτοκαλιού) και έχεις και λίγο σελήνιο και ιώδιο από τις γαρίδες. Αν θέλεις να είναι πιο «ελαφρύ», μείωσε το λάδι στο ελάχιστο ή χρησιμοποίησε ένα κεραμικό τηγάνι.

Πώς διατηρείται και ξαναζεσταίνεται

Αν μείνει (σε μένα σπάνια συμβαίνει), το κρατώ στο ψυγείο, σε ένα καλυμμένο μπολ, το πολύ 24 ώρες. Δεν προτείνω να το κρατήσεις περισσότερο, γιατί γίνονται «ζελατινώδεις» και δεν έχουν καλή υφή. Για να ξαναζεσταθούν, όχι στο μικροκύματα – βάζεις το τηγάνι σε χαμηλή φωτιά, με ένα κουταλάκι νερό ή χυμό πορτοκαλιού, ανακατεύεις απαλά και τα αφήνεις μέχρι να ξαναγίνουν ζεστά. Αν τα ζεστάνεις πολύ ή πολύ ώρα, σφίγγουν. Καλύτερα να τα αφήσεις να φτάσουν μόνο στη σωστή θερμοκρασία, όχι να βράσουν. Δεν προτείνω την κατάψυξη αφού τα έχεις φτιάξει, η υφή δεν μένει ίδια. Το καλύτερο είναι να φτιάξεις τόσες μερίδες όσες τρως σε μια μέρα, όχι να κρατήσεις για αργότερα. Αν πάντως κρατήσεις, να ξέρεις ότι την επόμενη μέρα η γεύση του πορτοκαλιού είναι πιο έντονη, αλλά οι γαρίδες δεν είναι πια τόσο τρυφερές. Μπορείς να ξαναχρησιμοποιήσεις τη σάλτσα που έχει μείνει για άλλα σοταρισμένα λαχανικά ή ακόμα και ως ντρέσινγκ σε μια σαλάτα, μην την πετάξεις.

 Συστατικά: 100 γρ. καθαρισμένες γαρίδες, 2 μικρά φρέσκα κρεμμυδάκια ή ένα μεγάλο, 3 σκελίδες σκόρδου, 1 μεγάλη πορτοκάλι, 1 κουταλιά σούπας σάλτσα σόγιας, 1 κουταλάκι του γλυκού σάλτσα πειρίνι, 1 κουταλάκι του γλυκού σκόνη τζίντζερ, αλάτι, πιπέρι, 1 κουταλιά σούπας αλεύρι, 2 κουταλιές σούπας ηλιέλαιο

 Ετικέτες:  γαρίδες γαρίδες με σάλτσα unisol