Κέικ με μαρμελάδα

Όταν έκανα αυτήν την τούρτα για πρώτη φορά, ήμουν βιαστική, είχα μόνο ένα βάζο μαρμελάδας μισογεμάτο και ήθελα κάτι γλυκό γρήγορα, χωρίς αυγά, χωρίς γάλα, χωρίς κόπο. Δεν ξέρω πώς βγήκαν οι ποσότητες — έβαλα όλα με το μάτι και, ειλικρινά, την πρώτη φορά βγήκε κάπως στεγνή, αλλά την επόμενη φορά κατάλαβα πού είχα κάνει λάθος. Έτσι είναι — μαθαίνεις στην πορεία! Τώρα την φτιάχνω σχεδόν κάθε φορά που μένει μαρμελάδα, γιατί είναι απλή, δεν χρειάζεται να μετράω με χάρακα κάθε κουταλιά και πάντα βγαίνει καλή. Και ταιριάζει με οτιδήποτε, δηλαδή χθες έβαλα δαμάσκηνο, αλλά άλλες φορές την έκανα με βερίκοκα ή ακόμα και με πιο σφιχτή μαρμελάδα και πάλι φαγώθηκε.

Άσε με να σου πω κατευθείαν, για να μην χαθείς σε λεπτομέρειες όπως εγώ.

Γρήγορες πληροφορίες

Περίπου 15 λεπτά προετοιμασία (αν δεν υπολογίσεις και την ψύξη, γιατί εκεί δεν την αγγίζεις), ψήσιμο περίπου 40-50 λεπτά. Βγαίνει ένα μικρό ταψί, τύπου 20x20, δηλαδή 4 μεγάλα κομμάτια ή, αν έχεις καλεσμένους, μπορείς να κόψεις και 8 πιο μικρά. Δεν χρειάζεται να έχεις ιδιαίτερη εμπειρία, σοβαρά. Απλώς μην ξεχάσεις την τούρτα στον φούρνο, όπως έκανα εγώ μία φορά όταν με πήρε τηλέφωνο κάποιος και την ξέχασα τελείως.

Γιατί φτιάχνω αυτήν την τούρτα συχνά

Στην κουζίνα μου πάντα υπάρχει ένα βάζο μαρμελάδας που έχει μείνει, είτε από τη μαμά, είτε κάτι που έχει αρχίσει και έχει ξεχαστεί σε ένα ράφι. Αυτή η τούρτα είναι ακριβώς για τις μέρες που δεν έχω διάθεση να χτυπήσω αυγά ή να αγοράσω φυτικό γάλα. Και το καλύτερο — κανείς δεν καταλαβαίνει ότι είναι νηστίσιμη! Ταιριάζει και για απαιτητικούς καλεσμένους, και για μια λιγούρα αργά το βράδυ. Επιπλέον, δεν λερώνω πολλά σκεύη — μια κουτάλα, ένα μπολ, έτοιμο. Με ελκύει και το γεγονός ότι δεν είναι ευαίσθητη σε λάθη — βάζεις τη μαρμελάδα με το μάτι, αυτοσχεδιάζεις με ό,τι έχεις στο ντουλάπι και βγαίνει δουλειά.

Συστατικά και ο ρόλος τους

Βάση:

Ένα βάζο μαρμελάδας (περίπου 400 γρ., εγώ χρησιμοποιώ δαμάσκηνο, αλλά έχω δοκιμάσει και με άλλα φρούτα). Η μαρμελάδα δίνει τη γλύκα, το άρωμα και βοηθά στη σύσταση. Αν έχει μεγάλα κομμάτια, χτύπα την λίγο με το μπλέντερ.

3-4 κουταλιές ζάχαρη (εγώ βάζω 3, αν η μαρμελάδα είναι γλυκιά, αλλά έχω φίλους που βάζουν 4). Είναι για έξτρα γεύση, ώστε να μην βγει άγευστη.

2-3 κουταλιές λάδι (εγώ χρησιμοποιώ ηλιέλαιο, αλλά μπορείς να βάλεις και άλλο τύπο, χωρίς έντονη μυρωδιά). Το λάδι βοηθά στη πιο αφράτη υφή, ώστε η βάση να μην είναι σαν τούβλο.

2 κουταλιές γεμάτες αλεύρι (κανονικό, δηλαδή περίπου 60-70 γρ., ώστε η ζύμη να είναι δεμένη). Το αλεύρι κρατάει τα πάντα στη θέση τους.

1 κουταλάκι μπέικιν πάουντερ. Δίνει λίγο όγκο στη βάση, ώστε να μην βγει κολλώδης.

Γλάσο:

5 κουταλιές νερό

1 κουταλιά λάδι (πάλι ηλιέλαιο, ώστε να μην αλλάξει τη γεύση)

3 κουταλιές ζάχαρη (μπορείς να ρυθμίσεις, αν έχεις ευαίσθητα δόντια, αλλά αλλιώς... πάει και 4 αν θέλεις πιο γλυκό)

1 κουταλιά κακάο (εγώ χρησιμοποιώ ένα απλό, όχι στιγμιαίο κακάο, ώστε να βγει πικρό και νόστιμο, όχι γαλακτώδες)

Τρόπος παρασκευής

1. Σε ένα μεγάλο μπολ, βάζω όλη τη μαρμελάδα από το βάζο. Αν έχει μεγάλα κομμάτια, πάρε το μίξερ και δώσε της μερικές στροφές. Να είναι σαν πάστα, όχι εντελώς βελουτέ, αλλά ούτε και τεράστια κομμάτια.

2. Προσθέτω τη ζάχαρη και το λάδι πάνω στη μαρμελάδα και ανακατεύω καλά με μια ξύλινη κουτάλα (ή με ό,τι έχεις πρόχειρο). Το μείγμα πρέπει να είναι ομοιογενές και γυαλιστερό, δηλαδή να μην βλέπεις ζάχαρη που δεν έχει ενσωματωθεί.

3. Σε ένα άλλο μικρό μπολ, βάζω τις δύο γεμάτες κουταλιές αλεύρι και το κουταλάκι μπέικιν πάουντερ. Τα ανακατεύω με ένα πηρούνι, αλλιώς υπάρχει κίνδυνος το μπέικιν πάουντερ να μείνει στη μία πλευρά και να μην φουσκώσει η βάση ομοιόμορφα.

4. Αρχίζω να βάζω το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ πάνω στο υγρό μείγμα, σε 2 δόσεις, και ανακατεύω αργά, ώστε να μην κάνω σβόλους. Μην επιμείνεις πολύ, μόνο μέχρι να μην βλέπεις πια ξηρό αλεύρι. Η ζύμη θα είναι αρκετά παχιά, αλλά αν δεις ότι δεν δένει, μπορείς να προσθέσεις 1-2 κουταλιές νερό. Εγώ δεν χρειάστηκα, αλλά εξαρτάται από το πόσο υγρή είναι η μαρμελάδα.

5. Στρώνω ένα τετράγωνο ταψί 20x20 εκ. (μπορείς να χρησιμοποιήσεις και 18x18 ή 22x22, αν δεν έχεις ακριβώς αυτό) με χαρτί ψησίματος. Ρίχνω τη σύνθεση στο ταψί και την ισιώνω με μια σπάτουλα ή με την πίσω πλευρά της κουτάλας. Να είναι όσο το δυνατόν ομοιόμορφα, ώστε να μην είναι σε μια πλευρά πιο παχιά.

6. Βάζω το ταψί στον προθερμασμένο φούρνο στους 180°C, στη μεσαία θέση. Σε μένα χρειάζεται περίπου 45 λεπτά, αλλά αρχίζω να ελέγχω γύρω στα 40. Δεν ανοίγω τον φούρνο τυχαία, γιατί η βάση θα πέσει. Μόλις μυρίσει το κέικ και δεις ότι έχει ροδίσει λίγο στις άκρες, βάζω μια οδοντογλυφίδα στη μέση. Αν βγει καθαρή ή με λίγες ψίχες, είναι έτοιμο. Αν είναι υγρή, άφησέ το για άλλα 5-10 λεπτά.

7. Αφήνω την τούρτα στο ταψί για περίπου 10-15 λεπτά να ηρεμήσει, μετά τη βγάζω προσεκτικά σε μια σχάρα ή πάνω στο χαρτί ψησίματος απευθείας στο τραπέζι, ώστε να κρυώσει τελείως. Διαφορετικά, αν βιαστείς και την κόψεις ζεστή, κολλάει και δεν είναι πολύ παρούσα.

8. Ενώ κρυώνει η βάση, φτιάχνω το γλάσο: βάζω το νερό, τη ζάχαρη και το λάδι σε ένα μικρό κατσαρολάκι, στη φωτιά. Βάζω μέτρια φωτιά και ανακατεύω να λιώσει η ζάχαρη. Όταν βράσει και δεν νιώθεις κόκκους ζάχαρης, βγάζω το κατσαρολάκι από τη φωτιά, προσθέτω γρήγορα το κακάο και ανακατεύω γρήγορα με ένα μικρό σύρμα ή πηρούνι, ώστε να μην κάνει σβόλους. Ξαναβάζω στη φωτιά για άλλα 2-3 λεπτά, ώστε να πήξει λίγο. Προσοχή, πήζει πολύ όταν κρυώσει, οπότε μην το αφήσεις να βράσει πολύ.

9. Όταν η τούρτα έχει κρυώσει τελείως, κόβω 4 μεγάλα κομμάτια (ή πιο μικρά, ανάλογα με την όρεξη). Τα παίρνω προσεκτικά, τα βάζω σε ένα ταψί ή πάνω σε χαρτί ψησίματος, και ρίχνω από πάνω μια κουταλιά γλάσου. Απλώνεται μόνη της, αλλά αν θέλεις, μπορείς να την ισιώσεις με την λεπίδα του μαχαιριού.

10. Αφήνω το γλάσο να σφίξει, περίπου 20-30 λεπτά. Αν βιάζεσαι, βάζω τα κομμάτια για 10 λεπτά στο ψυγείο.

Συμβουλή: αν θέλεις, μπορείς να πασπαλίσεις λίγα τριμμένα καρύδια ή καρύδα από πάνω, αλλά συνήθως δεν προλαβαίνω, τρώγεται αμέσως.

Χρήσιμες συμβουλές

Μην τρομάξεις αν η βάση βγει πιο πυκνή, δεν έχει αυγά και ούτε γάλα, οπότε δεν είναι σαν παντεσπάνι. Ωστόσο, δεν πρέπει να είναι κολλώδης. Αν φαίνεται πολύ υγρή η ζύμη, πρόσθεσε μια κουταλιά αλεύρι. Αν είναι πολύ σφιχτή, 1-2 κουταλιές νερού βοηθούν.

Συχνά, οι άνθρωποι βάζουν πάρα πολύ μαρμελάδα και τότε δεν φουσκώνει η βάση, μένει υγρή στη μέση. Εγώ δεν ξεπερνώ το βάζο των 400 γρ. Μην προσπαθήσεις να διπλασιάσεις τη συνταγή χωρίς να αυξήσεις και την επιφάνεια του ταψιού, αλλιώς θα βγει ωμή στη μέση και καμένη στις άκρες.

Όταν φτιάχνεις το γλάσο, μην αφήνεις το κακάο στη φωτιά πολύ, αλλιώς πικρίζει άσχημα. Το έχω πάθει μία φορά και κανείς δεν ήθελε να δοκιμάσει, έμειναν όλα σε μένα.

Αντικαταστάσεις συστατικών και προσαρμογές

Η μαρμελάδα μπορεί να είναι οποιαδήποτε — δαμάσκηνα, βύσσινα, βερίκοκα, μούρα. Είναι σημαντικό να είναι όσο το δυνατόν ομοιογενής και όχι πολύ υγρή, αλλιώς η βάση θα βγει περίεργη.

Το αλεύρι μπορείς να το αντικαταστήσεις με ένα χωρίς γλουτένη αν έχεις δυσανεξία, αν και μπορεί να χρειαστεί να προσαρμόσεις την ποσότητα, καθώς μερικά μείγματα απορροφούν διαφορετικά τα υγρά. Δεν έχω δοκιμάσει με αλεύρι αμυγδάλου, αλλά με ρύζι + καλαμπόκι βγαίνει καλά.

Η ζάχαρη μπορεί να αντικατασταθεί με γλυκαντικό, αλλά ειλικρινά... στη γεύση γίνεται αισθητή μια διαφορά. Μπορείς να βάλεις μέλι αν δεν τηρείς αυστηρή νηστεία (αλλά τότε δεν είναι πια νηστίσιμη, προφανώς).

Προσαρμογές

Μπορείς να βάλεις ένα στρώμα από τριμμένα καρύδια ανάμεσα στη βάση και το γλάσο, για μια διακριτική τραγανότητα.

Αν θέλεις επιπλέον άρωμα, μια κουταλιά κανέλας ή μια πρέζα κάρδαμου στη ζύμη ταιριάζει καλά, ειδικά με μαρμελάδα δαμάσκηνου ή μήλου.

Ορισμένοι ραντίζουν τη ψημένη βάση με λίγο σιρόπι λεμονιού πριν το γλάσο, για να είναι πιο ξινή και υγρή.

Αν έχεις παιδιά, μπορείς να φτιάξεις το γλάσο χωρίς κακάο, μόνο με ζάχαρη, νερό και λεμόνι (βγαίνει σαν ένα λεπτό fondant).

Ιδέες σερβιρίσματος

Μου αρέσει απλή, με καφέ, αλλά πάει τέλεια και με μαύρο τσάι ή ακόμα και με φυτικό γάλα. Αν θέλεις ένα πιο εντυπωσιακό επιδόρπιο, βάλε και μια δόση φυτικής σαντιγί από πάνω ή παγωτό βανίλια δίπλα. Μπορείς να την σερβίρεις για πρωινό, ως απογευματινό σνακ, ή στο πακέτο, γιατί διατηρείται καλά.

Συχνές ερωτήσεις

Η βάση βγαίνει κάπως κολλώδης, είναι φυσιολογικό;

Αν η βάση δεν είναι ψημένη στη μέση ή έχει πάρα πολύ υγρή μαρμελάδα, ναι, μπορεί να βγει κολλώδης. Την επόμενη φορά βάλε λίγο παραπάνω αλεύρι ή κράτα τη στον φούρνο για 5-10 λεπτά παραπάνω, αλλά κάλυψε την με αλουμινόχαρτο για να μην καεί από πάνω.

Μπορώ να διπλασιάσω τις ποσότητες;

Ναι, αλλά χρησιμοποίησε μεγαλύτερο ταψί και ρύθμισε τον χρόνο ψησίματος — σε πιο ψηλά ταψιά μπορεί να χρειαστεί και 1 ώρα. Προσπάθησε να διατηρήσεις την ίδια πάχος της βάσης.

Δεν έχω χαρτί ψησίματος. Τι κάνω;

Λάδωσε καλά το ταψί και πασπάλισε με λίγο αλεύρι. Μπορεί να κολλήσει λίγο στον πάτο, αλλά βγαίνει με μια ευρεία σπάτουλα.

Μπορεί να γίνει χωρίς καθόλου ζάχαρη;

Γίνεται, αν η μαρμελάδα είναι πολύ γλυκιά. Απλώς η βάση θα είναι πιο ξινή, όχι όπως ένα κλασικό γλυκό. Το γλάσο όμως λέω να το κάνεις με λίγο ζάχαρη, αλλιώς δεν δένει το ίδιο καλά.

Πόσο χρόνο αντέχει και πώς διατηρείται;

2-3 ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου, σε ένα κουτί με καπάκι. Αν είναι πολύ ζεστά στο σπίτι, καλύτερα να το βάλεις στο ψυγείο, αλλά μπορεί να σφίξει πολύ το γλάσο. Μπορεί και να καταψυχθεί, χωρίς γλάσο, και μετά να αποψυχθεί σε θερμοκρασία δωματίου.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω άλλο τύπο λαδιού;

Ναι, αλλά να μην έχει έντονη μυρωδιά (όπως ελαιόλαδο extra-virgin ή σουσάμι). Το ηλιέλαιο ή το λάδι από σπόρους σταφυλιού είναι τα πιο ουδέτερα.

Διατροφικές αξίες (περίπου)

Ένα μεγάλο κομμάτι (από τέσσερα) έχει περίπου 250-300 kcal, ανάλογα με πόση ζάχαρη και πόσο γλυκιά είναι η μαρμελάδα. Από αυτά, περίπου 50-60 kcal προέρχονται από το λάδι, το υπόλοιπο από υδατάνθρακες (ζάχαρη συν μαρμελάδα συν αλεύρι). Υπάρχουν επίσης λίγες ίνες από τα φρούτα και το αλεύρι, αλλά μην νομίζεις ότι είναι διαιτητικό γλυκό.

Είναι πάντως πιο ελαφρύ από πολλά γλυκά με αυγά και βούτυρο, και δεν περιέχει ζωικά λιπαρά, οπότε μπορεί να είναι μια καλή επιλογή αν θέλεις κάτι vegan ή για νηστεία. Αν φτιάξεις χωρίς προστιθέμενη ζάχαρη, μειώνονται οι θερμίδες, αλλά αυξάνεται η ξινίλα. Το γλάσο προσθέτει επιπλέον ζάχαρη και, αυτόματα, θερμίδες, αλλά αν κόψεις από αυτό, μπορείς να μειώσεις και την πρόσληψη.

Από την άποψη των αλλεργιογόνων, έχει γλουτένη και, ανάλογα με τη μαρμελάδα, πιθανές υπολείμματα σπόρων ή φρούτων. Αν χρησιμοποιήσεις αλεύρι χωρίς γλουτένη και μαρμελάδα χωρίς πιθανά αλλεργιογόνα, μπορείς να την προσαρμόσεις για ευαίσθητα άτομα.

Πώς διατηρείται και επαναθερμαίνεται

Ο πιο απλός τρόπος είναι να κρατήσεις τα κομμάτια σε ένα κουτί με καπάκι, σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από την υγρασία. Σε 2-3 ημέρες είναι εξίσου καλή. Αν μείνει στο ψυγείο, το γλάσο σφίγγει, οπότε άφησέ το 10 λεπτά σε θερμοκρασία δωματίου πριν το φας.

Δεν έχω δοκιμάσει να το επαναθερμάνω στον φούρνο, αλλά μπορείς να το βάλεις στο μικροκύμα για 10-15 δευτερόλεπτα αν θέλεις να είναι ελαφρώς ζεστό. Αν έχεις βάλει γλάσο, πρόσεξε, μπορεί να λιώσει και να τρέξει. Η πιο ασφαλής επιλογή: η τούρτα σε θερμοκρασία δωματίου, τρώγεται γρήγορα έτσι κι αλλιώς!

Έτσι το φτιάχνω κάθε φορά, με μικρές παραλλαγές, ανάλογα με το τι έχω στο ντουλάπι και πόση υπομονή έχω εκείνη την ημέρα.

Η μαρμελάδα αναμειγνύεται με ζάχαρη και λάδι. Αν τα κομμάτια από δαμάσκηνα είναι πολύ μεγάλα, πολτοποιούνται. Προστίθεται αλεύρι αναμεμειγμένο με μπέικιν πάουντερ και το μείγμα τοποθετείται σε τετράγωνο ταψί (20x20) με λαδόκολλα. Ψήνεται για 40-50 λεπτά. Αφού κρυώσει, κόβεται σε 4 τετράγωνα. Γλάσο: Το νερό με τη ζάχαρη και το λάδι θερμαίνονται. Όταν βράσει και η ζάχαρη διαλυθεί, προστίθεται το κακάο, ανακατεύοντας συνεχώς για να μην σβολιάσει. Βράζει για 3-4 λεπτά μέχρι να πήξει και γλασάρουμε τα κομμάτια του κέικ. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε είδος μαρμελάδας!

 Συστατικά: ΒΑΣΗ ένα βάζο μαρμελάδας δαμάσκηνου (400 γρ) 3-4 κουταλιές της σούπας ζάχαρη 2-3 κουταλιές της σούπας λάδι 2 κουταλιές της σούπας αλεύρι με κορυφή 1 κουταλάκι του γλυκού μπέικιν πάουντερ ΓΛΑΣΗ 5 κουταλιές της σούπας νερό 1 κουταλιά της σούπας λάδι 3 κουταλιές της σούπας ζάχαρη 1 κουταλιά της σούπας κακάο

 Ετικέτες:  κέικ με μαρμελάδα συνταγές νηστείας