Τάρτα με μπανάνες

Η πρώτη φορά που έφτιαξα τις μπανάνες, βγήκαν κάπως μαλακές, νόμιζα ότι αν τις κρατήσω περισσότερο στη φωτιά θα καραμελώσουν καλύτερα, αλλά κατέληξα με ένα χυλό. Τώρα τις φτιάχνω διαφορετικά, με το χέρι μου, χωρίς βιασύνη, και κάθε φορά βγαίνει μια τάρτα που δεν προλαβαίνεις να βγάλεις το μαχαίρι, γιατί έχει ήδη κρυώσει και έχει φαγωθεί. Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι μεγάλος λάτρης των βαρύ γλυκών, αλλά αυτή την κάνω πραγματικά από όρεξη, χωρίς κάποιον ειδικό λόγο. Να σου πω πώς γίνεται και τι δουλεύει και τι όχι, γιατί έχω σκεφτεί αρκετές φορές γι' αυτήν.

Γρήγορες πληροφορίες: κρατάει περίπου μία ώρα όλη η διαδικασία, ίσως λίγο παραπάνω αν καθυστερήσεις με τις μπανάνες. Φτάνει άνετα για 6-8 άτομα, εξαρτάται πόσο πεινασμένοι είναι οι καλεσμένοι – εμείς είμαστε πέντε και ποτέ δεν έχει μείνει ούτε ένα κομμάτι. Δυσκολία; Λέω ότι είναι λίγο παραπάνω από το «ρίχνεις τα πάντα στο ταψί», αλλά δεν θα μπλέξεις καθόλου αν έχεις λίγη υπομονή με την καραμέλα και δεν ξεχάσεις την τάρτα στο φούρνο.

Στα υλικά δεν πηγαίνω κατευθείαν σε φύλλα ή ζάχαρη, γιατί εδώ η πρωταγωνίστρια είναι η μπανάνα, χωρίς αμφιβολία. Να διαλέξεις τις καλά ώριμες, με κηλίδες, μαλακές στην αφή – αυτές δίνουν πραγματικά γεύση. Δεν δουλεύει με πράσινες ή σκληρές μπανάνες, γιατί μένουν άγευστες και δεν δένουν με την καραμέλα όπως πρέπει.

- Μπανάνες: 5 μεγάλες, καλά ώριμες, όχι οι πράσινες ή με τέλεια φλούδα – πρέπει να είναι σχεδόν στα όρια του ανεκτού, αλλά χωρίς να στάζουν. Κόβονται κατά μήκος και μετά σε μισά, για να μην διαλύονται όταν τις μεταφέρεις στο τηγάνι ή στην τάρτα.
- Καφέ ζάχαρη: 100g, εδώ έχει τον βασικό ρόλο, γιατί φτιάχνει τη σάλτσα καραμέλας. Έχω χρησιμοποιήσει και ζάχαρη από αυτές σε μεγάλες συσκευασίες, μερικές φορές, αλλά βγαίνει καλύτερα με λίγη υγρασία, όχι λευκή ζάχαρη.
- Μαργαρίνη: 70g, γίνεται και με βούτυρο αν δεν έχεις αντίρρηση. Έχω δοκιμάσει με βούτυρο και φαίνεται λίγο διαφορετικό, αλλά όχι άσχημα. Χρησιμοποιούσα μαργαρίνη στην αρχή γιατί πάντα είχα στο ψυγείο. Δίνει πυκνότητα στη σάλτσα και δεν αφήνει την καραμέλα να καεί πολύ γρήγορα.
- Βανίλια: δύο φακελάκια (σκόνη βανίλιας, όχι εκχύλισμα) για άρωμα. Αν έχεις λοβό, βάλε και μερικούς σπόρους, αν και είναι πιο ακριβό. Η βανίλια ανεβάζει αυτό το γλυκό σε επίπεδο γλυκού, αλλιώς είναι σαν κομπόστα σε φύλλο.
- Φύλλο σφολιάτας: ένα ολόκληρο φύλλο, αγορασμένο ή φτιαγμένο από σένα, δεν έχει σημασία – εγώ δεν φτιάχνω σπιτική εδώ και καιρό, γιατί δεν έχω υπομονή, αλλά γίνεται και με ζύμη βουτύρου, αν αντέχεις.
- Ρούμι: μερικές σταγόνες, μην είσαι τσιγκούνης, αλλά μην ρίξεις όλη τη φιάλη. Στο τέλος δίνει εκείνη την παλιά ζαχαροπλαστική γεύση, κάτι που αρέσει σε μερικούς, σε άλλους όχι. Εγώ βάζω περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού.
Αυτά είναι. Χωρίς πολλές περιπλοκές.

Δες πώς το κάνω εγώ, βήμα-βήμα, γιατί έχω κάνει αρκετά λάθη:

1. Καθαρίζω τις μπανάνες από τη φλούδα, τις κόβω κατά μήκος και μετά κάθε μισό το κόβω ξανά, για να κάθονται καλύτερα στο ταψί. Δεν τις κόβω πολύ λεπτές, γιατί γίνονται χυλός όταν τις τηγανίσω και δεν έχεις τι να βάλεις στην τάρτα.
2. Σε ένα τηγάνι με χοντρό πάτο (τεφλόν, χυτοσίδηρο, οτιδήποτε δεν κολλάει σοβαρά), βάζω την καφέ ζάχαρη σε χαμηλή φωτιά. Κρατάω τα μάτια μου πάνω της, δεν κοιτάω τίποτα άλλο, γιατί αν την ξεχάσω γίνεται στάχτη. Όταν αρχίσει να λιώνει, προσθέτω τη μαργαρίνη κομμένη σε κύβους, για να ανακατευτούν καλά. Αν δεις ότι μένει ζάχαρη αδιάλυτη στα πλάγια, μην πανικοβάλλεσαι, θα λιώσει αργότερα.
3. Όταν γίνει αυτή η παχύρρευστη σάλτσα, ρίχνω τη βανίλια και ανακατεύω. Αυτή τη στιγμή προσθέτω και τις μπανάνες στο τηγάνι. Δεν τις βάζω όλες μαζί, τις απλώνω για να μην πέσουν η μία πάνω στην άλλη. Ρυθμίζω τη φωτιά πολύ χαμηλά.
4. Αφήνω τις μπανάνες στη σάλτσα περίπου 8-10 λεπτά, όχι περισσότερο. Τις γυρίζω προσεκτικά με μια πλατιά σπάτουλα, για να μην σπάσουν. Μόνο μία φορά, το πολύ δύο, αλλιώς θα γίνουν πουρές. Η σάλτσα πρέπει να είναι παχύρρευστη, αλλά να μην γίνει κολλώδης.
5. Ενώ κρυώνουν οι μπανάνες, ανάβω τον φούρνο στους 180 βαθμούς και βγάζω τη σφολιάτα για να φτάσει σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να μην σπάσει όταν την ανοίξω.
6. Απλώνω το φύλλο ζύμης στο ταψί (στρογγυλό ή ορθογώνιο, το μέγεθος δεν έχει σημασία, αρκεί να μην είναι πολύ μικρό), με τις άκρες ανυψωμένες περίπου δύο δάχτυλα.
7. Βάζω προσεκτικά τις μπανάνες πάνω στη ζύμη, τις τοποθετώ όσο πιο ομοιόμορφα μπορώ. Ρίχνω όλη τη σάλτσα καραμέλας, κουνώντας το τηγάνι για να μην κολλήσει.
8. Σταγόνες ρούμι από πάνω, όχι απευθείας πάνω στις μπανάνες, αλλά σε όλη τη σάλτσα, όσο περισσότερο γίνεται.
9. Βάζω το ταψί στο φούρνο για περίπου 30 λεπτά, αλλά κοιτάω μετά από 25, γιατί εξαρτάται από τον φούρνο: ο δικός μου, πιο παλιός, έχει πιο «ζωντανές» περιοχές. Πρέπει να πιάσει κρούστα η σφολιάτα, όχι να φανεί χρυσή η καραμέλα, γιατί έτσι κι αλλιώς είναι καστανή από τη ζάχαρη.
10. Βγάζω την τάρτα και την αφήνω να κρυώσει καλά, τουλάχιστον μία ώρα, για να δέσει η καραμέλα και να μην χυθούν όλα όταν κόβω. Μια φορά την έκοψα ζεστή, παραλίγο να καώ και έφαγα με κουτάλι απευθείας από το ταψί, δεν είχε καμία γοητεία.

Γιατί επιμένω σε αυτό; Καταρχάς γιατί δεν απαιτεί ιδιαίτερα περίπλοκα υλικά και μπορώ να αυτοσχεδιάσω όταν βλέπω ότι οι μπανάνες πλησιάζουν να χαλάσουν. Είναι το είδος του γλυκού που φτιάχνεις βιαστικά, όταν δεν θέλεις να εντυπωσιάσεις, αλλά ούτε έχεις διάθεση για περίπλοκες τούρτες. Την φτιάχνω επίσης όταν έχουμε επισκέπτες ή κάποια οικογενειακή μέρα, γιατί πάντα υπάρχει κάποιος που θέλει να φάει κάτι ζεστό και γλυκό, χωρίς πολύ ζάχαρη. Τα παιδιά έχουν ανακαλύψει ότι πάει «τέλεια» με παγωτό (λένε ότι είναι σαν γλυκιά πίτσα), ενώ οι υπόλοιποι ενήλικες υποκύπτουν πάντα στον συνδυασμό με ρούμι και καραμέλα. Μου αρέσει ότι δεν μένω πολύ στην κουζίνα, επιπλέον αυτή η τάρτα, ακόμα και αν κρυώσει, κόβεται ωραία και παραμένει καλή και την επόμενη μέρα.

Τώρα, για τα συμβουλές και τις παραλλαγές, είναι αρκετά απλό και δεν μπερδεύομαι:

Συμβουλές:
- Μην κρατάς τις μπανάνες πολύ στη φωτιά, αλλιώς γίνονται πολτός και δεν μοιάζουν με γλυκό.
- Ανακάτεψε αργά την καραμέλα, για να μην καεί ή κολλήσει η ζάχαρη στον πάτο.
- Μην γεμίζεις πολύ το ταψί, αν είναι πολύ μικρό, θα χυθεί η καραμέλα κατά το ψήσιμο. Να έχεις χώρο στα πλάγια για τη σάλτσα.
- Αν χρησιμοποιήσεις βούτυρο αντί για μαργαρίνη, μην το αφήσεις να βράσει τόσο πολύ, γιατί διαχωρίζεται εύκολα.
- Μην κόβεις την τάρτα όσο είναι ζεστή, γιατί δεν μπορείς να βγάλεις φέτες, χύνεται όλα.

Αντικαταστάσεις:
- Βούτυρο αντί για μαργαρίνη, γίνεται, αλλά αλλάζει λίγο τη γεύση. Έχω δοκιμάσει και με λάδι καρύδας για την vegan εκδοχή, αλλά δεν έχει την ίδια γοητεία, εκτός αν δεν έχεις άλλη επιλογή.
- Μπορείς να χρησιμοποιήσεις ζύμη βουτύρου, αλλά βγαίνει διαφορετική, πιο πυκνή. Η σφολιάτα κάνει όλη τη δουλειά.
- Λευκή ζάχαρη; Λοιπόν, δεν θα την πρότεινα, αλλά αν δεν έχεις τίποτα άλλο, είναι εντάξει, μόνο που δεν έχει την καραμελωμένη γεύση.
- Αν έχεις αλλεργίες στη γλουτένη, υπάρχουν σφολιάτες χωρίς γλουτένη στα σούπερ μάρκετ. Δεν έχω δοκιμάσει, αλλά έχω ακούσει ότι λειτουργεί.
- Για την εκδοχή χωρίς ζάχαρη, δεν λειτουργεί καλά με γλυκαντικά, γιατί δεν καραμελώνουν, αλλά κάποιος μου είπε ότι έβαλε σιρόπι σφενδάμου, αν και δεν το έχω δοκιμάσει.

Παραλλαγές:
- Μπορείς να προσθέσεις καρύδια ή φουντούκια από πάνω, για να έχει τραγανότητα.
- Με λίγη τριμμένη σοκολάτα από πάνω, όταν είναι έτοιμη να βγει από το φούρνο, αποκτά άλλη γεύση.
- Αν θέλεις μια πιο παχύρρευστη σάλτσα, πρόσθεσε λίγο κορν φλάουρ (μια κουταλιά διαλυμένη σε νερό) στη σάλτσα καραμέλας, πριν βάλεις τις μπανάνες.

Ιδέες σερβιρίσματος:
- Το καλύτερο είναι με μία μπάλα παγωτού βανίλια ή με σαντιγί, σε θερμοκρασία δωματίου ή ακόμα και ελαφρώς ζεστό.
- Πηγαίνει εξίσου καλά με έναν πικρό καφέ ή ένα μαύρο τσάι.
- Ως γλυκό για brunch είναι μια εξαιρετική επιλογή, αν έχεις πρωινά καλεσμένα.
- Μπορείς να φτιάξεις μικρές τάρτες, ατομικές μερίδες, αλλά εγώ δεν έχω υπομονή.

Συχνές ερωτήσεις:

Τι κάνω αν δεν έχω καφέ ζάχαρη;
Δεν είναι τραγωδία, χρησιμοποιείς λευκή ζάχαρη, αλλά να ξέρεις ότι δεν έχεις εκείνη τη γεύση μελάσας που δίνει η καφέ ζάχαρη. Γίνεται και έτσι, μόνο να μην περιμένεις ακριβώς την ίδια γεύση.

Μπορεί να γίνει με άλλο φρούτο;
Έχω δοκιμάσει και με μήλα, αλλά δεν είναι το ίδιο καλό. Οι αχλάδες βγαίνουν πιο κοντά στην ιδέα, αλλά πρέπει να κοπούν λεπτές. Οι μπανάνες, όμως, κρατούν καλύτερα την καραμέλα και διατηρούνται πολύ καλύτερα, ενώ η υφή είναι εντελώς διαφορετική.

Πώς διατηρώ την τάρτα αν μείνει;
Διατηρείται στο ψυγείο, καλυμμένη καλά, και ζεσταίνεται στο φούρνο για λίγα λεπτά ή στο μικροκύματα (γι' αυτό είναι, αλλά όχι τόσο καλό). Αλλάζει υφή αν μείνει πολύ, αλλά είναι εντάξει και την επόμενη μέρα.

Αν δεν έχω εκχύλισμα ρούμι, τι βάζω;
Μπορείς να το παραλείψεις, αλλά θα λείπει η γεύση εκείνη της ζαχαροπλαστικής. Μπορείς να το αντικαταστήσεις με εκχύλισμα αμυγδάλου ή μια σταγόνα κονιάκ, αν έχεις. Μην βάζεις διπλή βανίλια, δεν κάνει δουλειά.

Μπορεί να γίνει και χωρίς σφολιάτα, μόνο με μπανάνες και καραμέλα;
Ναι, κάνεις ένα γρήγορο γλυκό, αλλά χωρίς βάση τάρτας δεν έχει την ίδια εμπειρία. Έχω κάνει μια φορά έτσι, σαν μπανάνες φλαμπέ, αλλά πάντα επιστρέφω στην εκδοχή με ζύμη.

Πρέπει να αφήσω τη ζύμη να φουσκώσει;
Όχι, η αγορασμένη σφολιάτα δεν χρειάζεται, μόνο την φέρνεις σε θερμοκρασία δωματίου πριν την ανοίξεις, ώστε να μην σπάσει.

Στα θρεπτικά, ας είμαι ειλικρινής: δεν είναι ένα διαιτητικό γλυκό, αλλά ούτε σου εκτοξεύει το σάκχαρο αν δεν φας την τάρτα ολόκληρη. Μια φέτα έχει περίπου 220-250 θερμίδες, εξαρτάται πόσο χοντρή την κάνεις. Περίπου 38-40g υδατάνθρακες, 5-7g λιπαρά (ανάλογα με τη μαργαρίνη/βούτυρο και τη σφολιάτα), περίπου 2g πρωτεΐνη και περίπου 14-16g ζάχαρη. Δεν είναι για καθημερινή κατανάλωση αν είσαι σε δίαιτα, αλλά τουλάχιστον δεν έχει βαριές κρέμες ή βιομηχανική σαντιγί, και τα φρούτα προσφέρουν κάλιο και λίγες ίνες. Στην ουσία, είναι το γλυκό που βάζεις όταν θέλεις κάτι γλυκό, χωρίς να νιώθεις υπερβολικά ένοχος μετά.

Πώς διατηρώ και ξαναζεσταίνω:

Αν μείνει κάτι, βάζω τα κομμάτια σε ένα καλυμμένο δοχείο, στο ψυγείο. Αντέχει μέχρι 2 μέρες, αν και σπάνια φτάνει. Για να ξαναζεσταθεί, το καλύτερο είναι 5-6 λεπτά στους 160 βαθμούς στον φούρνο, σε ένα ταψί με χαρτί, ώστε να μην στεγνώσει η άκρη. Στο μικροκύματα λειτουργεί μόνο αν δεν έχεις άλλες επιλογές, αλλά η ζύμη γίνεται λίγο καουτσούκ. Δεν προτείνω να το καταψύξεις, γιατί όταν ξεπαγώσει χάνει όλη την υφή του. Αν το θες τραγανό ξανά, το βάζεις απευθείας στη σχάρα του φούρνου για 2-3 λεπτά, όχι παραπάνω.

Αυτά είναι, χωρίς πολλές φιλοσοφίες. Αν έχεις υπομονή με την καραμέλα και δεν καταστρέψεις τις μπανάνες στη δυνατή φωτιά, βγαίνει μια καλή τάρτα, καραμελωμένη, που πάει και για πρωινό και για γλυκό, ή απλά για ένα «τσιμπολογητό» το βράδυ με φίλους.